اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

مزیت نسبی ایران در تولید و صادرات پسته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
10.30490/aead.2002.132296
چکیده
پسته یکی از محصولات عمده صادراتی بخش کشاورزی ایران بوده است به طوری که در حال حاضر صادرات این محصول رتبه اول را در میان صادرات دیگر کالاهای این بخش دار است. به علاوه ایران هنوز هم بزرگترین تولید کننده پسته در سطح جهان به شمار می آید. هدف اصلی این مقاله بررسی این موضوع است که آیا ایران در تولید و صادرات پسته از مزیت نسبی برخوردار است؟ به این منظور از شاخص های هزینه منابع داخلی (DRC) و مزیت نسی آشکار (RCA) استفاده شده است. به کارگیری این شاخص ها نشان می دهد که ایران در هر دو زمینه تولید و صادرات پسته از مزیت نسبی برخوردار است. اما با این حال با سه مشکل عمده رو به روست. در رابطه با تولید بسته مشکل به بهره وری پایین عامل زمین بر می گردد به گونه ای که کشور از این بابت رتبه هفتم را در میان ده تولید کننده عمده جهان در سال ۲۰۰۰ داشته است. در زمینه صادرات پسته نیز می توان به وجود موانعی مانند ناکارایی بازار صادراتی و ساختار نامناسب انحصار چند جانبه خرید این بازار اشاره کرد.
 
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Iran's Comparative Advantage in Pistachio Production and Export

نویسنده English

Mostafa Salimifar
  1. 1.ابریشمی، محمد حسن (۱۳۷۳) پسته ایران شناخت تاریخی مرکز نشر دانشگاهی تهران.

    2.بالاسا، رابرت (۱۳۶۵) استراتژی توسعه در کشورهای نیمه صنعتی، ترجمه محمد على حق. سازمان برنامه و بودجه تهران.

    3.بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۷۸) نماگرهای اقتصادی، شماره ۱۸، تهران.

    4.بهکیش، محمد مهدی (۱۳۷۸) هزینه منابع داخلی شاخصی برای اندازه گیری مزیت های اقتصادی و کاربرد آن در ایران مجله علمی ترویجی برنامه و بودجه سال دوم، شماره ۱۲. تهران.

    5.جولایی رامتین (۱۳۷۶) بررسی مزیت نسبی تولید مرکبات استان فارس (شهرستان جهرم، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس).

    6.حسن پور، یوسف (۱۳۷۷)، انتخاب استراتژی مناسب توسعه صادرات مواد شوینده بر اساس مزیت نسبی در بازار جهانی پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

    7.حسینی، میر عبدالله (۱۳۷۶)، ساختار بازار جهانی تولید و بازار صادرات پسته ایران و تغییرات ساختاری آن فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه سال پنجم، شماره ۱۸ تابستان ۱۳۷۶.

    8.دهقانی یخدانی ، حسین (۱۳۷۸) افلاتوکسین و امنیت غذایی وزارت کشاورزی معاونت امور باغبانی، مؤسسه تحقیقات پسته کشور، تهران.

    9.روح بخش آملی، حمید (۱۳۷۷)، بررسی مزیت نسبی صادرات فرش ماشینی در استان خراسان پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد.

    10.سازمان صنایع ملی ایران (۱۳۶۶) بررسی صادرات غیر نفتی کشور، نشریه شرکت صادراتی تهران.

    11.صندوق بین المللی پول ،(۱۹۹۸) گزارش چشم انداز اقتصاد جهانی، انتشارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

    12.گجراتی دامودار (۱۳۷۲) میانی اقتصاد سنجی ترجمه حمید ابریشمی، چاپ اول انتشارات دانشگاه تهران.

    13.مرکز تحقیقات پسته ایران (۱۳۷۷) گزارش پیشرفت طرح تحقیقاتی اصلاح و فرآوری و بسته بندی پسته، تهران.

    14.مؤسسه تحقیقات پسته (۱۳۷۲)، گزارش پژوهشی مؤسسه تحقیقات پسته، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی تهران.

    15.مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی (۱۳۷۶) فصلنامه پژوهش های بازرگانی، شماره تهران.

    16.مؤسسه تحقیقات اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس (۱۳۷۵)، گزارش نهایی طرح تحقیقاتی تأثیر سیاستهای ارزی بر تولید و صادرات پسته ، تهران.

    17.مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی (۱۳۷۶) بازار جهانی خشکبار با نگاهی به موقعیت ایران گروه بررسی بازار جهانی کالا تهران.

    18.موسی نژاد محمد قلی و همکاران ،(۱۳۷۵) سمینار کشاورزی ایران و بازار جهانی مزیت نسبی محصولات کشاورزی و سیاست تشویق صادرات وزارت کشاورزی معاونت برنامه ریزی و پشتیبانی مرکز مطالعات برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی، تهران.

    19.میرزایی، صدیقه (۱۳۸۰) بررسی اقتصادی جایگاه ایران در تولید و صادرات پسته نسبت به سایر تولیدکنندگان عمده پسته و ارائه راهکارهای افزایش صادرات پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد.

    20.نادری، ابو القاسم (۱۳۷۱)، مزیت نسبی و توسعه صادرات در ایران، چاپ اول، مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی تهران.

    21.نور ،بخش محمود (۱۳۷۶) بررسی مزیت نسبی دو محصول برنج و مرکبات استان مازندران جهت صدور به کشورهای آسیای میانه مجموعه مقالات شناخت استعدادهای بازرگانی - اقتصادی استان مازندران مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی تهران.

    1. Balance, Robert, Fostner Helmut & Tracy Murry (1987), Consistency lestso alternative comparative advantage", The Review of Economic and Statistic., Vol. 69.pp.157-161.
    2. Balassa, Bela (1972), Domestic resources costs and effective protection once again, Joint with Danlle M Schydlowsky, Economic Development, No.200, Center for International Affairs, Harward University, Journal of political Economy.
    3. Bruno, M. (1972), Domestic resource costs and effective protection: Clarification and synthesis, Journal of Political Economy, pp.16-33.
    4. Corden W.Max (1966), The structure of Tariff system and the effective protective rate, Journal of Political Economy, 74 (June), PP. 221-237.
    5. Herdt, R. & L.L. Laesine (1976), The domestic resource cost of increasing Philipine rice production, Food Research Institue Studies, 15(2), PP.213-231.
    6. Richard, LK. & N.V. Joseph (1985), Marketing of agricultural Production, 6th ed., Macmillan Publishing Company, Purdue University,New York.
    7. Scotti, R. Pearson and Ronald K. Mayer (1992), Comparative advantage among African cofee producers, American Journal of Agricultural Economics, Vol. 74(5) PP. 1059-1065.
    8. Serifino, Marenese & Francisco Najat De Simone(1995), Monotonicity of indices of Revealed Comparative Advantages", Emperical Evidence on Human's Conditions.
    9. Weiss, Jhon (1988), Industry and developing countries, policy and evidence, Groom Helm, London.