موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 34 2 2026 08 23 Examining the Position of "Rural" in Iran's Seventh Development Plan بررسی جایگاه «روستا» در برنامه هفتم پیشرفت ایران 132459 10.30490/aead.2026.367649.1738 FA فاطمه احمدی مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران 0009-0000-8465-3508 عبدالصمد پناد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران. سعید نصیری زارع گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران. 0000-0003-3709-9289 Journal Article 2026 05 05 Despite the implementation of numerous development programs before and after the Islamic Revolution in Iran, rural areas continue to face many challenges. The Seventh Development Program (1403-1407), which is now in its middle years of implementation, provides an opportunity to address it in a deep and exploratory manner. Accordingly, the research identified legal articles related to the issue of "village" in the Seventh Program, explaining the actors and legal provisions. The research was mixed and based on the social network analysis approach. Information was obtained after examining 120 legal articles using MAXQDA and in the form of a self-interaction matrix in Ravar Matrix. Ucinet, Gephi, and network analysis indicators were used for analysis. The findings show that the governance structure in the program is centered on the government and the network of institutional relationships follows a centralized pattern. In contrast, the village councils and Islamic councils, despite their direct connection with the rural community, have a weaker position in the network. Also, the main programs for rural areas are mainly focused on developing the national information network, promoting social health, and protecting and utilizing natural resources. While the agricultural sector, despite its fundamental role in rural development, is mostly presented in the form of general goals. This shows that achieving rural development goals requires strengthening the position of local actors and improving coordination between responsible institutions in the program. In general, the research was conducted using a network analysis approach. This approach can provide a basis for reviewing policymaking and increasing the coherence of rural development programs in the future. با وجود انجام برنامه‌های متعدد توسعه قبل و پس از انقلاب اسلامی در ایران، کماکان مناطق روستایی با چالش‌های بسیاری روبرو هستند. برنامه هفتم پیشرفت (1407- 1403) که اکنون در سال‌های اجرای میانی خود بوده، امکانی را فراهم می‌کند تا به صورتی عمیق و اکتشافی به آن پرداخته بشود. برهمین اساس، پژوهش با شناسایی ماده‌های قانونی مرتبط با موضوع «روستا» در برنامه هفتم، به تبیین کنشگران و احکام قانونی پرداخت. پژوهش آمیخته و برپایه رویکرد تحلیل شبکه‌های اجتماعی قرار داشت. اطلاعات پس از بررسی 120 ماده قانونی با استفاده از MAXQDA و به صورت ماتریس خودتعاملی در Ravar Matrix به دست آمد. جهت تحلیل از Ucinet، Gephi و شاخص‌های تحلیل شبکه استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار حکمرانی در برنامه بر محوریت دولت بوده و شبکه روابط نهادی از الگوی متمرکز پیروی می‌کند. در مقابل، دهیاری‌ها و شوراهای اسلامی، با وجود ارتباط مستقیم با جامعه روستایی، از جایگاه ضعیف‌تری در شبکه دارند. همچنین، برنامه‌های اصلی برای مناطق روستایی، عمدتاً بر توسعه شبکه ملی اطلاعات، ارتقای سلامت اجتماعی و حفاظت و بهره‌وری از منابع طبیعی قرار دارد. این در حالی است که بخش کشاورزی، به‌رغم نقش بنیادین خود در توسعه روستایی، بیشتر در قالب اهداف کلی مطرح شده است. این نشان می‌دهد که تحقق اهداف توسعه روستایی مستلزم تقویت جایگاه کنشگران محلی و ارتقای هماهنگی میان نهادهای مسئول در برنامه است. به طور کلی پژوهش با رویکرد تحلیل شبکه به بررسی پرداخت. این رویکرد می‌تواند مبنایی برای بازنگری در سیاست‌گذاری و افزایش انسجام برنامه‌های توسعه روستایی در آینده فراهم آورد.