موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Review of Government Policies on Wheat: Challenges and Approaches بررسی سیاست های دولت در زمینه گندم چالش ها و رهیافت ها 7 31 132325 10.30490/aead.2001.132325 FA بهاء الدین نجفی Journal Article 2025 09 13 با توجه به اهمیت گندم به عنوان ماده اصلی غذایی در سفره مصرف کنندگان و گستردگی دخالت های دولت در بازار گندم در این پژوهش آثار سیاست های دولت بر عرضه گندم بررسی شده است. در این مقاله نخست شیوه های گوناگون دخالت دولت در بازار گندم که به صورت خرید تضمینی و واردات است مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین اثر سیاست قیمتگذاری گندم بر قیمت نسبی محصولات جایگزین و ثبات قیمت محصول نیز مشخص شده است. محاسبه نرخ حمایت اسمی گندم در طی دوره مطالعه (۱۳۵۳- ۷۸) منفی بودن این نرخ را که گویای حمایت نکردن دولت از گندم و گرفتن مالیات ضمنی از تولید کنندگان است نشان میدهد. در پایان این مقاله اثر نرخ حمایت اسمی و قیمت تضمینی گندم بر تولید تعیین شده و به منظور اصلاح وضع موجود پیشنهادهایی ارائه گردیده است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132325_6f1983c78fa68a10ac5db21a2ae64318.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 The Effect of Long-Term Financing on Economic Growth and Development in Iran اثر تأمین مالی در درازمدت بر رشد و توسعه اقتصادی در ایران 33 65 132326 10.30490/aead.2001.132326 FA رضا شیوا Journal Article 2025 09 13 دستیابی به رشد و در پی آن توسعه اقتصادی از جمله خواسته های همه ملت ها و حکومت ها به شمار میرود این خواسته در کشورهای جهان سوم که میان خود و کشورهای توسعه یافته شکاف چشمگیری احساس می کنند به مراتب بیشتر است. کشورهای در حال توسعه همواره کوشیده اند تا برخلاف روند رویدادهایی که در جهان پیشرفت هایی را در پی داشت با پیروی از برخی نظریه های مطرح در جوامع پیشرفته از راهی میان بر به این هدف دست یابند بنابراین این پرسش به میان می آید که باید از کدام نظریه پیروی کرد تا بتوان در مدت زمانی کوتاه به خواسته های خود رسید؟ کشورهای در حال توسعه برای یافتن پاسخی به این پرسش و براساس هدف های خود روش های گوناگونی را برگزیده و بر مبنای آن عمل کرده اند تجربه های شکست و موفقیت آنها پس از گذشت سه سده از وقوع انقلاب صنعتی نشان می دهد که دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی نیازمند ایجاد برخی ساز و کارهای خاص در عرصه های ،اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. بازارهای مالی قدرتمند از جمله این ساز و کارهای خاص در عرصه اقتصادی به شمار می آید. داشتن بازارهای مالی قدرتمند به نوبه خود وجود نهادهای مالی قدرتمند را در این عرصه می طلبد با توجه به مطالب پیشگفته در این مقاله بیشتر نهادهای مالی در ایران (بین سال های ۱۳۵۵ - ۷۷) و آثاری که این نهادها از راه تأمین مالی بخش حقیق اقتصاد بر رشد و توسعه اقتصادی ممکن است داشته باشند، بررسی و مطالعه شده و در نهایت معرفی و براورد الگوی به کار رفته انجام گرفته است که با نتیجه گیری به آن پایان داده می شود.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132326_44228097f45b64cf24f6a533803743e1.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Changes in the Comparative Advantage Pattern of Agricultural Products in Iran: An Applied Analysis Using Expressed Comparative Advantage Indices تغییرات الگوی مزیت نسبی محصولات کشاورزی در: ایران تحلیلی کاربردی با استفاده از شاخص های مزیت نسبی ابراز شده 67 99 132327 10.30490/aead.2001.132327 FA حبیب الله سلامی اسماعیل پیش بهار 0000-0001-7826-5437 Journal Article 2025 09 13 این مطالعه به بررسی وجود یا نبود مزیت نسی و روند تغییرات آن طی دوره زمانی ۱۳۶۸ - ۱۹۸۹۱۷۸ - ۹۹) برای گروهی از محصولات باغی کشور که در بردارنده پسته، بادام، فندق، گردو، سیب، پرتغال، خرما، انجیر، هلو و شلیل است و همچنین گروهی از محصولات زراعی یعنی پنبه پیاز سیب زمینی گوجه فرنگی و نیز گروهی از محصولات فراوری شده که آب میزد. انجیر خشک کشمش مو و پوست و عسل را در بر میگیرد با استفاده از معیارهای مزیت نسبی ایران شده (RCA) و مزیت نسبی ابراز شده متقارن (RSCA) می پردازد و چگونگی واکنش ساختار صادراتی ایران را در برابر تغییرات ساختار صادرات جهانی و کشورهای خاورمیانه تحلیل می کند. نتایج این مطالعه نشان می دهد. در حالی که بر اساس معیارهای RCA و RSCA ایران مزیت نسبی روشن و در خور توجهی در تولید بیشتر محصولات مورد مطالعه دارد، ولی مجموعه سیاست های تجاری کشور و رفتار اقتصادی تولیدکنندگان و صادرکنندگان به گونه ای بوده که نتوانسته است به واکنش به موقع و مناسب ساختار صادرات کشور در برابر تغییرات ساختار صادراتی کشورهای منطقه و جهان بیانجامد. از این رو موقعیت رقابتی محصولات کشاورزی ایران در بازارهای جهانی طی دوره مورد مطالعه تضعیف شده است. افزون بر این، وجود نوسان های زیاد در روند شاخص های RCA و RSCA در دوره مطالعه نشاندهنده نبود راهبرد و برنامه های کاربردی مشخص برای توسعه سیستماتیک صادرات غیر نفتی در ایران است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132327_de2126a9b990548c1c93f5de4f8bc640.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Using Multi-Product Translog Cost Function in Simultaneous Estimation of Input Cost and Demand Functions in Agriculture: A Case Study of Fars Province استفاده از تابع هزینه ترانسلوگ چند محصولی در تخمین همزمان توابع هزینه و تقاضای نهاده ها در کشاورزی: مطالعه موردی استان فارس 101 124 132328 10.30490/aead.2001.132328 FA جواد ترکمانی علی کلائی Journal Article 2025 09 13 هدف اصلی در این مطالعه تحلیل چگونگی تأثیر نهاده ها در تولید گندم و جو است. بدین منظور نخست، ضمن اشاره به مزایای استفاده از تابع هزینه به جای تابع تولید در تجزیه و تحلیل فناوری تولید معرفی انواع توابع هزینه چند محصولی انجام گرفت ،سپس تابع هزینه ترانسلوگ چند محصولی انتخاب شد و با استفاده از قضیه شفرد توابع تقاضای شرطی نهاده های کودشیمیایی، بذر، نیروی کار و ماشین آلات در چارچوب معادلات سیستمی با بهره گیری از روش رگرسیون های به ظاهر نامرتبط تکراری به صورت مقید برآورد شد. داده های به کار رفته در این مطالعه مربوط به ۱۰۰ بهره بردار گندم و جو در سطح استان فارس است که در سال زراعی ۱۳۷۷ - ۷۸ از راه پرسشنامه های طرح هزینه تولید وزارت کشاورزی (پیشین) فراهم آمد. با استفاده از ضرایب به دست آمده در مراحل پیش گفته وضعیت تابع هزینه کششهای جزئی خودی و متقاطع جانشین ،آلن کششهای قیمتی خودی و متقاطع تقاضای نهاده ها، چگونگی صرفه های برگرفته از مقیاس چگونگی رابطه مکملی هزینه های دو محصول و نیز هزینه نهایی تولید آن ها بررسی شد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که مدل هزینه ترانسلوگ برازش خوبی نسبت به داده های مورد تحقیق داشته است و کودشیمیایی مکمل بذر مصرفی به شمار میرود و نیروی کار ماشین آلات و کودشیمیایی نیز روابط جانشینی دارند. همچنین همه کشش های قیمتی تقاضا برای نهاده ها کمتر از یک است که این یافته گویای بی کشش بودن تقاضا برای آن هاست. تولید دو محصول یاد شده نیز بازده نزولی نسبت به مقیاس دارد و یک درصد افزایش در تولید موجب ۲/۰۵ درصد افزایش در هزینه های متغیر می.شود در این پژوهش فرضیه نبود رابطه مکملی هزینه دو محصول رد شده است این موضوع تأثیر هزینه نهایی یک محصول را بر سطح تولید محصول دیگر نشان می دهد. همچنین فرضیه های هوموتتیک بودن بازدهی ثابت نسبت به مقیاس و همگنی و کشش جانشین واحد نیز از راه آزمون نسبت حداکثر راستنمایی رد شده است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132328_c58259095fa345bfff7ada1b1642baeb.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Determining the amount and economic evaluation of wheat waste during harvesting and threshing in Herat, Marwast and Abarkouh regions of Yazd province in 1997 تعیین میزان و ارزیابی اقتصادی ضایعات گندم در زمان برداشت و خرمنکوبی در مناطق هرات، مروست و ابرکوه استان یزد در سال ۱۳۷۶ 125 166 132329 10.30490/aead.2001.132329 FA محمود حمیدنژاد جلال سالم منصور شاکری حاج هدایت الله آخوندی میبدی Journal Article 2025 09 13 سیاستگذاری و برنامه ریزی مناسب در زمینه کاهش ضایعات محصول گندم مستلزم فراهم بودن آمار و اطلاعات مربوط به میزان و ارزش ضایعات این محصول در مراحل مختلف تولید تا مصرف و همچنین عوامل مؤثر بر آن در هر یک از مراحل پیشگفته است. بخش اول این تحقیق به تعیین میزان ضایعات گندم در زمان برداشت و خرمنکوبی در استان یزد پرداخته و بخش دوم به ارزیابی اقتصادی این ضایعات اختصاص یافته است. بدین منظور سه منطقه عمده کشت گندم در استان یزد انتخاب شده و برای انتخاب کشاورزان گندمکار نیز روش دالینوس و طبقه بندی با انتساب حد بهینه به کار رفته است. سپس از مزارع کشاورزان منتخب نمونه گیری های لازم برای تعیین ضایعات کمّی (در برگیرنده ریزش طبیعی روش برداشت و خرمنکوبی) و کیفی (اختلاط و آلودگی گندم )انجام گرفته و ارزش اقتصادی هر یک از موارد پیشگفته تعیین شده است همچنین با استفاده از نرم افزارهای Quatropro و SPSS و به کمک آنالیز واریانس تأثیر عواملی همچون روش برداشت بر ضایعات مورد آزمون قرار گرفته است. در نهایت با توجه به یافته های ،تحقیق سیاست قیمتگذاری گندم و کاهش قیمتی در زمینه افت مفید و غیر مفید بررسی شده است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132329_db47527a2e8f52b2dfc6bb20385770d6.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Comparison of Multi-Criteria Assessment Methods in Sustainable Water Resources Management: A Case Study of the Qaraqom Basin of Khorasan مقایسه روش های ارزیابی چند ضابطه ای در مدیریت پایدار منابع آبی: مطالعه موردی حوزه آبریز قره قوم خراسان 167 206 132330 10.30490/aead.2001.132330 FA امیر حسین چیذری علیرضا قدیمی Journal Article 2025 09 13 این پژوهش در جستجوی ارائه روش های مناسب برای برنامه ریزی توسعه منابع آبی در سطح منطقه ای در حوزه آبریز قره قوم خراسان است که بر نتایج چند رشته ای جامع و مطالعات امکان یابی توسعه منابع آبی حوزه آبریز یاد شده استوار است. در این مطالعات پتانسیل ها و محدودیت های منابع آبی حوزه آبریز برای توسعه مطالعه و امکانات توسعه منطقه ای به صورت پروژه های متعدد و متنوع طراحی و ارائه شده است یکی از اصول مهم در بهره برداری بهینه از منابع، جستجوی روش و فرایند مناسب در فرمول بندی برنامه توسعه منابع آبی مبتنی بر این پروژه های پیشنهادی است. از آنجا که به علت محدودیت منابع همه این پروژه ها در کوتاه مدت اجرا شدنی نیست برنامه ریزان توسعه منابع آبی تمایل دارند با فرمول بندی آن ها در قالب یک برنامه آن دسته از پروژه ها را انتخاب کنند که ضمن دارا بودن بالاترین بهره وری از منابع موجود، مؤثرترین مشارکت را در براورد هدف های گه گاه متضاد گروه های ذینفع و تصمیم گیران داشته باشد در یک فرایند تصمیم گیری ،عقلایی این مسئله نوعی ارزیابی چند ضابطه ای ( Multicriteria evaluation) و چند پروژه ای است. در این پژوهش ضمن معرفی روش های یاد شده، تکنیک دیگری به نام تحلیل مطلوبیت بــــده – بستان (Utility Based Trade-off Analysis: UTA) معرفی می شود و با استفاده از دو روش یاد شده، چگونگی رسیدن به هدف اصلی این پژوهش که همانا اولویت بندی پروژه های مطلوب تر است مورد بررسی قرار می گیرد در پایان نیز نتایج این دو روش با روش ارزشیابی مالی تک ضابطه ای منفعت به هزینه مقایسه می شود این نتایج گویای آن است که روش های ارزیابی چند ضابطه ای و UTA بسته به نوع مسئله تصمیمگیری اولویت بندی پروژه ای را به شیوه مطلوب تر نسبت به دیگر روش های ارزیابی ارائه می دهد.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132330_182fc6ba07bb5e6f8a3a2f2193bcb991.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Economic Analysis of Apple Production in Urmia تحلیل اقتصادی تولید سیب در اورمیه 207 215 132331 10.30490/aead.2001.132331 FA محمدرضا ارسلان بد Journal Article 2025 09 13 تولید سیب منبعی مهم برای ایجاد اشتغال و درآمد در استان آذربایجان غربی، بویژه شهرستان مرکزی ،آن اورمیه به شمار می رود. شرایط طبیعی و جغرافیایی بسیار مناسب استان برای تولید و صادرات سیب اگر همراه با عقلایی کردن فعالیت های تولیدی بازار رسانی و بازاریابی باشد؛ این محصول را به برتری نسبی بالایی خواهد رساند افزون بر ایجاد اشتغال و درآمدزایی میتوان از این محصول و فراورده هایش به صورت اقلام مهم صادراتی و منبع : تأمین ارز بهره برد. این در حالی است که باغداران با مشکلات گوناگونی در کار خود روبه رویند که در خشکسالی های اخیر شدیدتر نیز شده است. بخشی از این مشکلات به تولید محصول یاد شده مربوط می شود در این راستا مطالعه ای با هدف تحلیل اقتصادی تولید سیب در اورمیه با استفاده از توابع تولید درجه اول و کاب - داگلاس روش رگرسیون حداقل مربعات معمولی و نرم افزار SPSS انجام گرفت که نتایج آن در مقاله پیش رو ارائه می گردد. داده های لازم با انتخاب نمونه ای از باغداران به کمک روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده و تکمیل پرسشنامه از راه ،مصاحبه گردآوری و توابع تولید برآورد شده است. متغیرهای مستقل توابع تولید، هزینه های کود دامی کودشیمیایی، نیروی انسانی ماشین آلات، سم، دیگر هزینه ها و زمین (بر حسب متر مربع) و متغیر وابسته ارزش تولیدات شامل سیب و علوفه بوده است. (ضرایب تعیین ۰/۶۹ و ۰/۶۱ و همۀ ضرایب برآورد شده به جز در مورد کودشیمیایی) مثبت است. منفی بودن ضریب کودشیمیایی نتیجه کاهش بارندگی مکمل بودن آب و کودشیمیایی و آمادگی نداشتن باغداران برای تطبیق با شرایط خشکسالی بوده است که این موضوع استفاده از روش های کارآمد مصرف آب را الزامی می کند جمع ضرایب تابع کاب داگلاس بزرگتر از یک و نشان دهنده بازده مقیاس فزاینده است و نیز نشان می دهد که اگر وسعت فعالیت باغداری افزایش یابد، در هزینه ها صرفه جویی می شود کشش های تولیدی به استثنای کرد که منی است، همه مثبت و کوچکتر از یک و کشش تولیدی نیروی انسانی بسیار بیشتر از نهاده های دیگر است. با توجه به سطح زیاد زیرکشت سیب و مشکل شدید بیکاری در استان آذربایجان غربی، بالا بودن کشش تولیدی نیروی انسانی می تواند زمینه بسیار خوبی برای ایجاد اشتغال بیشتر و کاهش بیکاری در سطح استان فراهم کند.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132331_1d1ba0c15a1e2382dfd9c48d2061abba.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Estimation of Demand Functions for Meat Types in Iran تخمین توابع تقاضای انواع گوشت در ایران 217 237 132332 10.30490/aead.2001.132332 FA جعفر عزیزی جواد ترکمانی Journal Article 2025 09 13 در این مطالعه، با استفاده از تابع تقاضای به نسبت ایده آل (.AIDS)، توابع تقاضای انواع گوشت جوامع شهری و روستایی ایران تخمین زده شده و کشش های قیمتی و غیر قیمتی توابع تقاضای مارشال و هیکس مورد مطالعه قرار گرفته است. افزون بر آن، کاربرد نظریه همگرایی در تعیین تابع تقاضای مناسب مطالعه شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که در طول دوره مورد بررسی سهم بودجه اختصاص یافته به گوشت قرمز در هر دو جامعه شهری و روستایی کاهش یافته در حالی که در این دوره بودجه اختصاص یافته به گوشت مرغ و ماهی در شهرها به تدریج افزایش پیدا کرده است. افزون بر آن در جامعه روستایی، سهم بودجه اختصاص یافته به گوشت ماهی نخست افزایش سپس کاهش پیدا کرده است. کشش های خود قیمتی انواع گوشت در جوامع شهری و روستایی نشان داده که در طول دوره مورد بررسی استفاده ازا قیمت ها برای اصلاح الگوی مصرف مؤثر نبوده است. این امر نشان می دهد که در اعمال مدیریت بهینه تقاضا یا به دیگر سخن در اصلاح الگوی مصرف استفاده از اهرم قیمت نتوانسته است. مؤثر باشد. بنابراین متغیرهای دیگر همچون نرخ رشد جمعیت اهمیت ویژه ای دارد که باید با به کار بستن سیاست های مناسب کنترل شود. همچنین در این مطالعه چرن داده های سری زمانی به کار رفت نخست ریشه واحد در متغیرهای مدل و سپس ارتباط دراز مدت داده ها بررسی شد. نتایج این بررسی نشان دهنده وجود همگرایی برده است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132332_1cb6de7a09c11876b14a738a88601c2b.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Using a multi-objective planning model with risk to improve the efficiency of agricultural operators' optimal cultivation objectives and patterns استفاده از الگوی برنامه ریزی چند هدفی توأم با مخاطره برای بهبود کارایی هدف ها و الگوهای بهینه کشت بهره برداران کشاورزی 239 254 132333 10.30490/aead.2001.132333 FA على کلان Journal Article 2025 09 13 کشاورزی، فعالیتی است که همواره زیر تأثیر عوامل طبیعی همچون سیل، خشکسالی، حمله آفت ها و مانند آن قرار دارد. از سوی دیگر عوامل گوناگونی چون قیمت ها، تغییر عملکرد و هزینه ها نیز همراه با عوامل طبیعی موجب بروز ریسک و نبود حتمیت در این فعالیت می شود. بنابراین تصمیم گیری در چنین شرایطی نیاز به ابزارهایی مناسب و کارا برای منظور کردن عوامل پیشگفته در طراحی نظام های زراعی دارد الگوهای گوناگونی در دهه های اخیر پدید توسعه یافته که در آن ها سعی شده است تا ریسک در تصمیم گیری ها دخالت داده شود. این پژوهش نیز نشان می دهد که الگوهای برنامه ریزی ریسکی همچون موتاه تارگت مو نادان میانگین تیله واریانس و میانگین مربعات انحرافات جزئی در واقع گشتاورهای مراتب مختلق از حالت تعمیم یافته نابرابری چی پیشف است. در این پژوهش همچنین الگوی میانگین مطلق الحرافات جزئی (Mean Pad) در چارچوب الگوی برنامه ریزی چند هدق (MOP) معرفی و میزان زیان برخاسته از هر الگوی کشت نیز با بهره گیری از معیار ریسک به دست آمده و نابرابری چی پیشف محاسبه شده است. الگوهای بهینه کشت برای مزارع نمونه در منطقه زرقان استان فارس نیز با استفاده از مطالعه پیایشی و تکمیل پرسشنامه و اطلاعات سری زمانی استخراج شده از نشریه های وزارت کشاورزی محاسبه و با بهره گیری از رابطه چی بی شف، میزان ریسک هر یک از این الگوها تعیین شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که به طور کلی افزایش پارامترهای الگو موجب جایگزین شدن محصولات با درآمد ناخالص و نوسان های قیمت بیشتر (مانند پیاز به جای محصولات دارای بازده ناخالص و نوسان های قیمت کمتر شده است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132333_6b34c098b069dd32ae01a6878f4f1f6a.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Socio-Economic Determinants of Poverty in Rural Areas of Kalaleh تعیین کننده های اقتصادی - اجتماعی فقر در مناطق روستایی کلاله 257 280 132334 10.30490/aead.2001.132334 FA نور محمد پقه مصطفی ازکیا احمد رضوانفر Journal Article 2025 09 13 فقر یکی از جدیترین مشکلات دوره کنونی به شمار میآید. به رغم پیشرفت های عظیم اقتصادی، میلیون ها نفر در جهان که بیشترشان در نواحی روستایی زندگی می کنند، همچنان در فقر به سر می برند. با انجام پژوهش در زمینه عوامل مؤثر بر پیدایش فقر، بویژه فقر روستایی می توان برنامه ریزان را در به کارگیری الگوهای بهتر فقرزدایی در نقاط محروم روستایی یاری داد. در این پژوهش نیز به منظور شناسایی تعیین کننده های اقتصادی - اجتماعی فقر در جامعه روستایی کلاله واقع در شرق استان گلستان با بهره گیری از روش میانه درآمدی، خط فقر در جامعه روستایی مورد مطالعه محاسبه شده است. یافته های این پژوهش نشان میدهد که ۱۵/۷ درصد از ساکنان روستاهای این منطقه زیر خط فقر قرار دارند از عوامل عمده فقر روستانشینان می توان به عوامل اقتصادی کشاورزی، عوامل شغلی، روابط اجتماعی و میزان مشارکت اجتماعی اشاره کرد. در این پژوهش همچنین برای تبیین فقر از درآمد سالانه خانوارها و نیز میزان برخورداری روستاها از تسهیلات و امکانات خدماتی استفاده شده است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132334_8983f84b1d5d146da483b3145468e83a.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Creating Adaptation Knowledge in Undergraduate Agricultural Extension and Education Students to Challenge Changes Qadir Arabi ایجاد دانش سازگاری در دانشجویان مقطع کارشناسی ترویج و آموزش کشاورزی برای چالش با تحولات 281 300 132335 10.30490/aead.2001.132335 FA قادر عربی منصور شاه ولی Journal Article 2025 09 13 امروزه تغییرات پرشتاب در عرصه های مختلف ،اقتصادی، فرهنگی فناوری و کشاورزی از عمده دلایل تطبیق نداشتن برنامه های نظام آموزش عالی به طور اعم و آموزش عالی کشاورزی به طور اخص با نیازهای جامعه است بنابراین پرسش اساسی پیش روی آنها این است که چه نوع مهارت ها و ویژگی هایی را در دانشجویان باید ایجاد کرد تا شایستگی های لازم را برای رویارویی با تغییرات به دست آورند. برای ایجاد شایستگی در دانشجویان می باید بر دانش سازگاری تأکید شود. این دانش مهارت ها و ویژگی هایی را در دانشجویان پرورش می دهد تا آنها برای رویارویی با تغییرات شایستگی های لازم را کسب کنند. هدف تحقیق حاضر نیز این است که براساس نظرات متخصصان مربوط شایستگی های لازم را برای پرورش دانش سازگاری در دانشجویان مقطع کارشناسی ترویج و آموزش کشاورزی تبیین کند. روش پژوهش مورد استفاده روش دلفای بوده است که به کمک آن نظرات متخصصان نسبت به موضوع تحقیق به یکدیگر نزدیک شد و همرایی مورد تأیید آن ها به دست آمد. جمعیت مورد مطالعه در برگیرنده متخصصان رشته ترویج و آموزش کشاورزی و رشته های نزدیک به آن همچون روانشناسی تربیتی و مدیریت آموزشی در سطح کشور بوده است. از بین این جمعیت، تعدادی به روش نمونه گیری هدفدار انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها دو پرسشنامه باز و بسته بود که روایی آنها از راه روایی صوری مورد تأیید قرار گرفت روش دلفای در چند دور انجام می گیرد که در پژوهش حاضر تا دور دوم طی شد در دور اول از پرسش های باز و در دور دوم از پرسشهای بسته و مبتنی بر تحلیل و دسته بندی دادههای پرسشنامه دور اول استفاده شد. نتایج نشان میدهد که از بین مهارت ها مهارت حل مسئله و تصمیم گیری و مهارت های مدیریتی مانند رهبری نظارت برنامه ریزی ،سازماندهی ارزشیابی و هماهنگی و از بین ویژگیها ویژگی کسب اخلاق عملی در بردارنده اعتماد به نفس وجدان کاری شکیبایی توکل بر خدا در امور و ایثار از اولویت بالاتری برخوردارند.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132335_27610ace3e04ee832582bece26715013.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 The Impact of Vocational Training (Carpet Weaving) on the Rural Economy تأثیر آموزش های فنی - حرفه ای( قالیبافی) بر اقتصاد روستاییان 301 326 132336 10.30490/aead.2001.132336 FA غلامحسین زمانی محمد جعفر طالبیان پور Journal Article 2025 09 13 انجام ارزشیابی دلایل مهمی دارد که از جمله می توان به هدایت اقدامات آینده و جهت دهی به آن، اصلاح و بهبود برنامه های جاری ترویج و پی ریزی برنامه های آینده اشاره کرد. از سوی دیگر، ارزشیابی برنامه های آموزشی موجب تداوم و استحکام برنامه ریزی می شود. آموزش های فلی - حرفه ای( قالیبافی) یکی از برنامه هایی است که به طور گسترده در معاونت ترویج و مشارکت های مردمی وزارت جهاد سازندگی (پیشین) مورد توجه قرار گرفته و از سال ۱۳۷۰ اجرا شده است. در مطالعه حاضر میزان اثر بخشی این برنامه ها تعیین میشود. بدین منظور ۱۲۶ زن قالیباف شرکت کننده در این دوره ها به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای تصادفی انتخاب شدند. این پژوهش نشان می دهد که میانگین تولید قالی در شهرستان گچساران به طور معنیداری از دو شهرستان دیگر مورد مطالعه (یاسوج) و کهگیلویه) بیشتر است. از سوی دیگر، از نظر میانگین امتیاز اثر بخشی حرفه قالیبافی در میان انواع مشاغل بیشترین امتیاز را به خود اختصاص می دهد. در این مطالعه همچنین نشان داده می شود که خودباوری فراگیران در زمینه توانایی عملی برای قالیبافی پس از شرکت در کلاس های آموزشی، افزایش می یابد. میانگین امتیاز اثر بخشی نیز در مورد فراگیرانی که امکانات و تسهیلات قالیبافی دریافت کرده اند بیشتر از فراگیرانی است که این تسهیلات را دریافت نکرده اند. از سوی دیگر، با مقایسه تعداد دفعات مشارکت فراگیر در دوره های آموزشی می توان دریافت که فراگیرانی که سه بار در این دوره ها شرکت کرده اند، امتیاز اثر بخشی بیشتری نسبت به فراگیران دیگر به دست آورده اند. این موضوع تعداد بهینه برگزاری و شرکت فراگیران را در کلاس های آموزشی نشان می دهد. در نهایت پیشنهادهایی برای افزایش اثر بخشی این دوره ها ارائه شده است.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132336_518ed5de673651fc7594a955c34422a8.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 Investigating the Employment Status of Agricultural Graduates Case Study: Fajr Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman بررسی وضعیت اشتغال دانش آموختگان رشته های کشاورزی مطالعه موردی: دانشکده کشاورزی فجر دانشگاه شهید باهنر کرمان 327 341 132337 10.30490/aead.2001.132337 FA منصور محمدی دینانی محمد حسن فولادی Journal Article 2025 09 13 به منظور بررسی وضعیت اشتغال، رضایت شغلی و ترکیب شغلی (خصوصی، دولتی و یا هر دو) دانش آموختگان رشته های کشاورزی و همچنین تعیین عوامل مؤثر بر موفقیت تحصیلی دانشجویان دانشکده کشاورزی فجر ،کرمان، پرسشنامه ای تهیه شد و برای دانش آموختگان سال های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۵ در رشته های زراعت اقتصاد کشاورزی و آبیاری ارسال گردید. شمار پرسشنامه های فرستاده شده ۳۰۰ و شمار پرسشنامه های تکمیل شده ۱۳۴ تا بود. نتایج تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات جمع آوری شده از ۱۳۴ پرسشنامه تکمیل شده نشان می دهد که شر ح بیکاری در بین این گروه از دانش آموختگان در حدود ۱۰ درصد است. اطلاع العلامات به والسلامة همچنین نشان می دهد که اختلاف معنیداری میان این سه گروه از دانش آموختگان در شاغل بودن (پیدا کردن شغل) وجود ندارد. بخش دولت با ۸۴ درصد بخش عمده تر در جذب و ایجاد اشتغال برای دانش آموختگان مورد بررسی است و بخش خصوصی تنها ۱۲ درصد از دانش آموختگان یاد شده را جذب کرده است. ۲ درصد از کل شاغلان نیز هر دو شغل خصوصی و دولتی را دارند. از نظر رضایت شغلی اختلاف معنیداری بین این سه گروه از دانش آموختگان وجود ندارد و حدود ۱۵ درصد از شاغلان از شغل خود ناراضی اند. نتایج به دست آمده همچنین نشان می دهد که دانشجویانی که در خوابگاه سکونت نداشته اند از موفقیت تحصیلی بالاتری نسبت به دانشجویان ساکن در خوابگاه برخوردار بوده اند.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132337_55624d80d8163de0d9d855707e026549.pdf

موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اقتصاد کشاورزی و توسعه 1022-4211 9 2 2001 08 23 The Role of Rural Production Cooperatives in Improving the Technical and Economic Situation of Wheat Farmers in Sabzevar County نقش شرکت های تعاونی تولید روستایی در بهبود وضعیت فنی و اقتصادی کشاورزان گندمکار شهرستان سبزوار 343 362 132338 10.30490/aead.2001.132338 FA غلامرضا پزشکی راد حمید کیانی مهر Journal Article 2025 09 13 هدف از انجام این مطالعه بررسی نقش شرکت های تعاونی تولید روستایی در بهبود وضعیت فنی و اقتصادی کشاورزان گندمکار شهرستان سبزوار است. این تحقیق از نوع علی مقایسه ای و همبستگی است و در آن برای گردآوری اطلاعات روش توصیف میدانی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه به کار رفته است. جامعه آماری در برگیرنده تمامی کشاورزان عضو شرکت های تعاونی تولید که از سال ۱۳۶۹ تا سال ۱۳۷۵ در شهرستان سبزوار تشکیل شده و نیز کشاورزان غیر عضو ساکن در روستاهای زیر پوشش این شرکتهای تعاونی تولید است (۴۰۰۰) تعداد ۳۵۰ نفر (۱۳۵۰) از کشاورزان به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای از دو گروه عضو و غیر عضو تعاونی ها با نسبت مساوی به عنوان نمونه های آماری تحقیق انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات در سه بخش بدین شرح انجام گرفت مشخصات فردی در برگیرنده: سن، میزان تحصیلات و سابقه کار کشاورزی ویژگیهای فنی در بردارنده شاخص هایی همچون: سطح دانش فنی، سطح مکانیزاسیون و استفاده بهینه از نهاده های کشاورزی (کود، سم، بذر و آب) و ویژگیهای اقتصادی شاخصهایی همچون عملکرد هزینه های تولید، درآمد، دسترسی به نهاده های کشاورزی، دسترسی به اعتبارات و وام های بانکی برای تعیین اعتبار ابزار تحقیق از متخصصان و کارشناسان سازمان کشاورزی (پیشین) استان خراسان و استادان رشته ترویج و آموزش کشاورزی استفاده شد. به منظور تعیین روایی پرسشنامه آزمون مقدماتی در یکی از شرکت های تعاونی خارج از نمونه آماری انجام گرفت و پرسش ها بازبینی و تصحیح شد و ضریب کرونباخ آلفای محاسبه شده ۸۶/۸ درصد به دست آمد. نتایج این مطالعه نشان میدهد که از میان ویژگیهای فنی بین متغیرهای سطح دانش فنی و استفاده بهینه از نهاده بذر و متغیر عضویت رابطه مثبت معنیدار وجود دارد. از میان ویژگی های اقتصادی نیز بین متغیرهای مساحت سطح زیر کشت گندم عملکرد تن در هکتار) و درآمد خالص و متغیر عضویت رابطه مثبت معنیدار و بین متغیرهای هزینه آماده سازی زمین هزینه کاشت و متغیر عضویت رابطه منف معنیدار وجود دارد. همچنین میان متغیر عضویت و متغیرهای طریقه دسترسی و چگونگی دسترسی به نهاده های بذر کود و سم و متغیرهای دریافت وام بانکی و تعداد بانک هایی که افراد تاکنون از آنها وام گرفته اند رابطه مثبت و معنیدار دیده می شود. تجزیه و تحلیل رگرسیون با روش Enter نشان میدهد که موارد دریافت وام بانکی تعداد بانک دفعات آبیاری استفاده بهینه از نهاده بذر و سطح دانش فنی، ۴۲ درصد متغیر وابسته (عملکرد) و موارد سابقه کار کشاورزی ،سن عملکرد در هکتار استفاده بهینه از نهاده سم و هزینه کل در هکتار ۸۴ درصد متغیر وابسته درآمد) خالص در هکتار را تبیین می کند.

http://aead.agri-peri.ac.ir/article_132338_e06ee9b718d16b4b468603e41f61f07b.pdf