اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

بررسی عوامل مؤثر برسطح و میزان کاربرد دانش فنی و نقش آنها در عملکرد زراعت گندم آبی: مطالعه موردی استان های تهران و اصفهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
خلیل کلانتری
مجید میرگوهر
10.30490/aead.2003.132321
چکیده
هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر برسطح و میزان کاربرد دانش فنی و نقش آنها در عملکرد زراعت گندم آبی در دو استان تهران و اصفهان است. این مطالعه از نوع پیمایشی بوده و برای جمع آوری داده ها از ابزار پرسشنامه که پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرانباخ (۰/۸۲) تأیید گردیده استفاده شده است. جامعه نمونه مورد مطالعه در برگیرنده ۱۹۸ نفر از کشاورزان گندمکار شامل ۸۱ نفر از دو شهرستان کرج و ساوجبلاغ در استان تهران و ۱۱۷ نفر از دو شهرستان اصفهان و برخوار میمه از استان اصفهان بوده است. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss تحت ویندوز انجام گرفته و از آمار تحلیلی نظیر ضریب همبستگی ، آزمون و رگرسیون چندگانه بهره گرفته شده است. نتایج ضریب همبستگی نشان می دهد که بین سطح دانش فنی کشاورزان و میزان کاربرد آن رابطه معنیدار مثبتی وجود دارد نتایج رگرسیون گام به گام نیز نمایان می سازد که میزان ارتباط و استفاده از منابع دانش فنی، سطح سواد، تعداد دوره های آموزشی و مقدار زمین جمعاً به میزان ۳۰/۷ درصد در پیشبینی و تبیین سطح دانش فنی تأثیر گذارند. از سوی دیگر، سطح دانش فنی ، میزان ارتباط و استفاده از منابع دانش فنی ، فاصله مزرعه تا مرکز خدمات، نگرش نسبت به برنامه های ترویجی و مالکیت ماشین آلات جمعاً به میزان ۴۶٫۹ درصد در تبیین کاربرد دانش فنی مهم داشته اند. مهمترین متغیرهای تأثیر گذار بر تبیین عملکرد به ترتیب عبارتند از : میزان کاربرد دانش فنی، دفعات مصرف کود اوره ، دفعات مصرف کود فسفات، سطح دانش فنی و مصرف کودهای ریز مغذی که در مجموع به میزان ۳۴/۴ درصد در تبیین عملکرد نقش داشته اند. البته تأثیر دفعات مصرف کود فسفات توسط بعضی از کشاورزان بر عملکرد منفی بوده است.
 
 
کلیدواژه‌ها
سطح دانش فنی
کاربرد دانش فنی
عملکرد
زراعت
گندم آبی

عنوان مقاله English

Study of factors affecting the level and rate of application of technical knowledge and their role in the performance of irrigated wheat farming: A case study of Tehran and Isfahan provinces

نویسندگان English

Khalil Kalantari
Majid Mirgohar

  1. 1.ذوالنور، سید حسن (۱۳۷۸) ساختار هزینه تولید و عرضه گندم در ایران ، مجموعه مقالات اقتصاد ،گندم ، مؤسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.

    2.روستا، کوروش (۱۳۷۸) ، تأثیر دانشهای فنی و کشاورزی پایدار بر عملکرد ذرت و پایداری نظام زراعی ، پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه تربیت مدرس.

    3.رحمانی، رهام (۱۳۸۰) کارایی فنی گندمکاران و عوامل مؤثر بر آن ، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه ، سال نهم ، شماره ۳۳.

    4.سوانسون (۱۳۷۰)، مرجع ترویج کشاورزی ، ترجمه اسماعیل شهبازی و احمد حجاران ، انتشارات سازمان ترویج کشاورزی.

    5.شهبازی، اسماعیل (۱۳۷۵)، توسعه و ترویج روستایی ، انتشارات دانشگاه تهران.

    6.فرانسیس، چالز کورنلیا باتلر فلورا ولاری کینگ (۱۳۷۷) کشاورزی پایدار در مناطق معتدل ، ترجمه عوض کوچکی و جواد خلقانی ، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.

    7.کرمی، عزت الله (۱۳۷۸) رابطه سازه های اجتماعی اقتصادی، با دانش فنی و کشاورزی پایدار دربین گندمکاران ، مجموعه مقالات اقتصاد گندم، مؤسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.

    8.لیونبرگر هربرت و پال اچ گوین (۱۳۷۴)، انتقال تکنولوژی از محققان به بهره برداران کشاورزی ، ترجمه محمد چیذری، انتشارات دانشگاه تربیت مدرس .

    9.معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی (۱۳۷۹) ، گزارش طرح محوری گندم طی سال های اجرای برنامه اول و دوم توسعه اقتصادی کشور،وزارت کشاورزی.

    10.نجفی، بهاء الدین ومنصور زیبایی (۱۳۷۳)، بررسی کارایی فنی گندمکاران استان فارس مطالعه موردی، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه،سال دوم، شماره ۷

    ۱۱.نجفی، بهاء الدین (۱۳۷۲)، تلفیق خدمات رسانی با ترویج مطالعه موردی طرح محوری گندم در استان فارس، مجموعه مقالات هفتمین سمینار علمی ترویج کشاورزی استان کشور،سازمان تات.

    12.پزدانی، سعید (۱۳۷۸)، اعتبارات کشاورزی و زراعت گندم ، من ، مجموعه مقالات اقتصادی گندم ، مؤسسه پژوهشهای برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.

    1. Rogers,E.M.(1983), Diffusion of innovation (3rd ed.), The Free Press,NewwYork.
    2. Reddy,M.V.and V. Reddy (1988), Relationship between selected characteristics of contact farmers and their knowledge and adoption of improved paddy cultivation practices,Indian Journal of Extension Education, 24 (3,4:39-42)
    3. Sharma, P.K. and D.D. Sharma (1988), Relationship between contact farmers socio- personal traits and knowledge of wheat practices, Indian Journal of Extension Education, 24(3,4): 67-70.
    4. Rees David & et al. (2000), Agricultural knowledge and information systems in Kenya-implications for technology dissemination and development, Agricultural Research and Extension Network.
    5. FAO and World Bank (2000), Agricultural knowledge and information systems for rural development (AKIS/RD), strategic vision and guiding principles, Food and Agriculture Organization of the United Nations and World Bank, Rome.
    6. Rogers,E.M.(1983), Diffusion of innovation (3rd ed.), The Free Press,
    7. Reddy,M.V.and V. Reddy (1988), Relationship between selected characteristics of contact farmers and their knowledge and adoption of improved paddy cultivation practices, Indian Journal of Extension Education, 24 (3,4:39-42)
    8. Sharma, P.K. and D.D. Sharma (1988), Relationship between contact farmers socio- personal traits and knowledge of wheat practices, Indian Journal of Extension Education, 24(3,4): 67-70
    9. Rees David & et al. (2000), Agricultural knowledge and information systems in Kenya-implications for technology dissemination and development, Agricultural Research and Extension Network.
    10. FAO and World Bank (2000), Agricultural knowledge and information systems for rural development (AKIS/RD), strategic vision and guiding principles, Food and Agriculture Organization of the United Nations and World Bank, Rome.