اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

رویکرد بازارآب و الزامات آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
10.30490/aead.2005.132261
چکیده
گـذر از چالـش های پـیش روی مـدیریت منـابع آب کـشور، توسـعه و اجـرای رویکردهـایی را ضروری کرده است که بتوانند با مشارکت های اجتماعی و تقو یت نیروهـای بـازار منجـربـه حـل مـسائل  شوند. نقش مهم آب در فرا یند توسعه پایدار، بویژه برای کـشور مـا کـه بـا رشـد شـد ید تقاضـا (رشـد جمعیت و توسعه بخش کشاورزی ) همزمان با کاهش سطح منابع رو به روسـت، اهمیـت انتخـاب ایـن نوع رویکردها را بیشتر کرده است. این مقاله تقویت و تـشکیل بازارهـای آب را یکـی از رویکردهـای محوری در مدیریت منابع آب معرفی می کند ، به طوری که تقویت برنامه هـای دولـت در حفاظـت و  نظارت بر منابع آب کشور به کمک ابزارها و ن یروهای بازار و تقو یت نهادهای ناظر بـر بازارهـای آب صورت میگیرد و به طور حتم این ابزارها و نیروها دستیابی به هـد ف ها را خواهـد افـزود . در ایـن مقالـه الزامات تـشکیل بازارهـای آب بـه اصـلاحات در سـاختار قـوانین و حقـوق آب، اصـلاحات نهـادی و  سازمانی و توسعه شبکه های انتقال و آبرسانی طبقه بندی می شود. همچنـین عـواملی همچـون تـصریح حقوق آب، بازبینی در قوانین آب با رسمی شمردن مبادله وخرید و فروش آب، آزادی ورود و خروج به بازار، تشکیل نهادهای ناظر، بانکهای آب و مراجع و نهادهای محلـی حـل اخـتلاف از جملـه برنامـه  های اولویت دار در تشکیل این بازارها معرفی شده ا ست. در این باره باید گفت نقش دولت بـه عنـوان پــشتیبان اصــلی نیروهــای بــازار اهمیــت فراوانــی دارد و اصــناف و نهادهــای نــاظردر بــازار آب  میتوانند در اجرای سیستم ها و برنامه های کار امد تخصیص آب و بهبود الگوی مـصرف مفیـد باشـند . وجود نهادهای ناظر بر بازارهای آب، که دولتها عضو اصلی آن بـه شـمار مـی رونـد، نظـارت بـر دفـع  برون ریزها ( پساب های کشاورزی و فاضلاب های شهری و صنعتی) و تخصیص مصارف پایه و کنترل اضافه برداشت ها را تضمین می کند. البته در ایران از روزگار پیشین بازارهای سنتی آب وجود داشـته کـه در خصوص توسعه و رسمی شدن آنها، دولت ملزم به انجام اقدامات مؤثری بوده است.    
 
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Water Market Approach and Its Requirements

نویسنده English

Seyed Abbas Jafari
1.صدر، سید کاظم (١٣٧٥)، بازار و نرخ گذاری آب در اسلام ( تجربه ایران )، فصلنامه آب وتوسعه، سال هفتم, شماره ,٢١-٢٠ ص ٨٧ تا ٩٦ .  
2.قره باغیان، مرتضی ( ١٣٧٥ )، فرهنگ اصطلاحات اقتصادی و بازرگانی، نشر نی، تهران.
3. Ainslie, Kimble.F ( 2002 ), Water management policy in Florida: Regional politics and market development, public policy analyst ,The  Cato Institute , Policy Report , January.  
4.Dosi Cesare and William, K.Easter ( 2000), Water scarcity: Institutional  Change, Water Markets and Privatization , Nota Diilavoro.  
5.Landry Clay J. ( 2000 ) , A free market solution to groundwater  allocation in Texas: A Critical Assessment of the House Natural  Resources , Committee Interim Report on Groundwater , December 1.  ١٠٢ 
6.Landry Clay.J.( 2001 ) , How water markets can end conflicts : A guide  for policy markets , Political Economy Research Center.  
7.Mohanty Nirmal and Shreekanto Gupta ( 2002 ) , Breaking the cridlock  in water reforms through water markets: International Experience and  implementation issues for India , Working Paper Series ,Julian L. Simon  Centre for Policy Research , August .  
8.Morris Julian ( 2002 ) , Sustainable development: promoting progress or  perpetuating poverty? , Profile Books, London, August.  
9.Murphy, J.J. A. Dinar, RE. Howitt, S.J. Rassenti & VL. Smith (2000),  The design of smart water market institutions using laboratory  experiments, department of resource economics, University of  Massachusetts, Amherst, 01003.  
10.Nieuwoudt, W.L. ( 2000 ) , Water market institutions in Colorado with  possible lessons for south Africa, Department of Agricultural Economics,  University of Natal, Pietermaritzburg , South Africa.
11.Tangrette A.Thomas ( 2002) , Pensylvania not creating water police,  Capital Office.