مطالعه بازار جهانی خرما و بازارهای هدف خرمای صادراتی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

10.30490/aead.2007.126212

چکیده

مقاله حاضر با هدف تعیین نوع ساختار تولید و تجارت جهانی و ساختار صادرات خرمای ایران و نیز شناسایی بازارهای هدف خرمای صادراتی ایران تهیه شده است. در این مقاله پس از ارائه مبانی نظری و رو ششناسی تحقیق (در دو محور ساختار بازار و بازارهای هدف)، به ساختار تولید جهانی خرما، ساختار تجارت (واردات و صادرات) جهانی این محصول، ساختار صادرات خرمای ایران، بازارهای هدف خرمای صادراتی ایران و سرانجام نتیجه گیری و توصیه های سیاستی پرداخته می شود. نتایج این تحقیق نشان می دهد ساختار تولید جهانی خرما با نوسانهایی در طول دوره 2001-1989 ، انحصار چندجانبه داشته و سهم ایران از تولید جهانی رو به افزایش و در مقابل، سهم عربستان سعودی و عراق رو به کاهش گذاشته است. ساختار تجارت جهانی نمایان می سازد که ساختار صادرات جهانی خرما از انحصار چندجانبه بسته به انحصار چندجانبه بازتغییریافته واز قدرت انحصاری صادرکنندگان جهانی خرما کاسته شده است ودرمقابل، ساختارواردات جهانی خرما از انحصار چندجانبه پیروی کرده و بر قدرت انحصاری واردکنندگان جهانی خرما نیز افزوده شده است. مقایسه ساختار صادرات و واردات جهانی خرما نشان می دهدکه انحصار از آن واردکنندگان خرماست نه صادرکنندگان آن. ساختار صادرات خرمای ایران مبین آن است که واردکنندگان خرما از ایران ثبات68 پیوسته از قدرت چانه زنی ایران در میان واردکنندگان - نسبی نداشته اند و طی سالهای 1358
79 ، به ویژه در برنامه اول توسعه، با ورود تعداد - خرما کاسته شده، ولی طی سالهای 1368زیادی کشوربه جمع واردکنندگان، از قدرت انحصاری آن کشورها کاسته شده است و عمده واردکنندگان خرما از ایران، کشورهایی بوده اند که به صادرات مجدد این محصول اقدام
کرده اند. سرانجام 29 کشور دارای ویژگیهای مشابه با بازار هدف خرمای صادراتی ایران به عنوان بازارهای هدف خرمای صادراتی ایران معرفی شده اند. تحقیق حاضر با جمعبندی، توصیه های سیاستی، پیشنهادها و ملاحظات پایانی خاتمه می یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The date world market structure and the target markets for Iran's date export

نویسندگان [English]

  • N.A Hosseini
  • T. Homan
چکیده [English]

This research is an endeavor to delineate the structure of world (product trade) market for date, the structure of Iran's date export and its trade partners, and target markets for Iran's date export. Thus, its major parts are as follows: introduction, theoretical and methodological (for both market structure and target markets), world product and trade structure of date, and conclusion and suggestion. According to the findings, the world product structure of date has been an oligopolistic one alone with fluctuations during 1989-2001. A supply – side examination of date world trade reflects a
modification and mitigation in the nature of export vis-à-vis the existence of an oligopolistic structure in import. A comparative study of world trade structure of date indicated that import is more oligopolistic than export. As to the structure of Iran's date export to his trade partners, importers of Iran's date export to his trade partners, importers of Iran's date have not been of the same position: during 1979-88, Iran's bargaining power vis-à-vis other date importers was continuously diminishing during 1989-2001 and particularly during the first development plan, the monopolistic power of those partners/importers declined due to increasing number of date importing countries. It is worth noting that the major Iran's date importing countries oftener-export Iran's date to final consumer markets. In this research 29 countries have been recognized as target markets of Iran's date export and the research is concluded with some
final remarks and policy suggestions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • World market
  • World product & trade (export and import)
  • Target markets
  • Oligopolistic
  • Iran's date export