اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

تأمین مالی خرد: راهکاری نوین برای کاهش فقر در جوامع روستایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بهاء الدین نجفی
وحید یعقوبی
10.30490/aead.2005.132216
چکیده
در دو دهه اخیر در بسیاری از کشورها تأمین مالی خرد راهکاری مناسب جهت مقابله با فقر روستاییان مطرح شده است و برخی از کشورها در این زمینه به موفقیت های چشمگیری نیز دست یافته اند. اهمیت این دستاورد به گونه ای بوده که بانک جهانی سال ۲۰۰۵ را سال «اعتبارات خرد» نامگذاری و کشورهای در حال توسعه را در به کارگیری این شیوه اعتباری تشویق کرده است.
در این مقاله ابتدا تجربیات برخی از کشورها، بویژه مؤسسات موفق و پیشرو در زمینه تأمین مالی خرد بررسی شده است. با توجه به کمبود توان مالی بخش رسمی، بویژه بانک کشاورزی، در پاسخگویی به تقاضای اعتبارات و تأمین مالی کشاورزان بررسی نهادهای مکمل برای تأمین اعتبار در سطح روستا اهمیت می یابد. بر این اساس مطالعه ای موردی در استان فارس انجام گرفته است. در ایــن بررسی با توجه به جایگزینی مؤسسات مالی خرد با بخش غیر رسمی هزینه کشاورزان در دریافت وام از بخش غیر رسمی تعیین و تقاضای اعتبارات و درصد تمایل به همکاری کشاورزان با مؤسسات مالی خرد بررسی شده است. در تعیین تقاضای اعتبارات از تابع سود محصول قیمت استفاده شده است. آمار و اطلاعات مورد نیاز نیز از روش پیمایشی و تکمیل ۲۳۵ پرسشنامه از ۱۵ روستای شهرستان های فسا و مرودشت و ارسنجان در استان فارس به دست آمده است.
نتایج مطالعه نشان داد که اصلی ترین دلیل دریافت اعتبار کشاورزان از منابع رسمی و غیر رسمی اعتباری، مصارف تولیدی و رفع هزینه های تولید است. بررسی هزینه های پنهان دریافت اعتبار نیز تمایان ساخت که هزینه های جنبی دریافت اعتبار از بخش رسمی بالاتر از بخش غیررسمی است. دیگر نتایج مطالعه نشان داد که قشر کم درآمد روستایی بیشترین سهم دریافت اعتبار را از بخش غیررسمی داشته اند. همچنین تمایل به همکاری این کشاورزان با مؤسسات مالی خرد بیشتر بوده که این امر آمادگی کشاورزان جهت تشکیل مؤسسات مالی خرد را نشان می دهد. در پایان مطالعه نیز راهکارهای مناسب توسعه تأمین مالی خرد در کشور، به عنوان جایگزین مناسب بخش غیررسمی در بازار مالی روستایی ارائه شده است.

عنوان مقاله English

.

نویسندگان English

Bahauddin Najafi
Vahid Yaghoubi
1. نجفی، ب (۱۳۸۲)، تأمین مالی :خرد تجربیات جهانی و امکانات توسعه در ایران، بانک و کشاورزی، ۱:۱
2.یارون، ج.پی، م. جو، ب و پیپرک، ج (۱۳۸۱)، تأمین مالی روستایی موضوعات طراحی و تجارب برتر، ترجمه رضا حسینی، نشر علوم کشاورزی کاربرد. تهران
3.Lapenu, C. (2000), The role of the state in promoting microfinance institution, www.cgiar.org/ifpxi/dirs/fcud/dp/htm.
4. Schreiner, M. (1999), A scoring model of the risk of costly areas at a micro finance lender in Bolivia, www.microfinance.com.
5. Schreiner, M.and H. Colombet (2001), Microfinance, regulation and uncollateralized loans to small producers,  Argentin www.microfinance.com.