اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

تخمین قیمت تمام شده آب کشاورزی پای سدهای مخزنی با رهیافت اقتصاد مهندسی: مطالعه موردی سدهای مخزنی بوکان مهاباد و بارون در آذربایجان غربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
10.30490/aead.2002.132290
چکیده
کمبود آب در ایران به علت قرار گرفتن کشور در کمربند بیابانی همواره یکی از مشکلات بنیادی توسعه اقتصادی جامعه برده است. به گواهی آمارهای مربوط به ظرفیت بالقوه و بالفعل آب کاهش کیفیت آب به سبب آلودگی های گسترده و نیز دخالت بشر در چرخه طبیعی آن از عوامل بازدارنده ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضای آب محسوب می شود. تحولات اقتصادی منابع طبیعی و طرح دیدگاه های جدید در مورد بهره برداری منطق و مناسب از منابع به طور خاص موجب شده است که استفاده از دانش و ملاحظات اقتصادی و اجماعی در ه به ترتیب عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه و کارشناس سازمان آب منطقه ای آذربایجان غربی برنامه ریزی و مدیریت عرضه و تقاضای آب جایگاهی مهم را به خود اختصاص دهد. با توجه به ابعاد مدیریت منابع آب، ضرورت توجه به مدیریت تقاضا بیش از پیش احساس می شود. در مطالعه حاضر، قیمت تمام شده آب در سال زراعی ۱۳۷۷-۷۸ در پای سدهای مخزنی مورد بهره برداری در استان مرزی آذربایجان غربی تخمین زده شده است. این مطالعه از نوع اکتشافی است و اصول اقتصاد مهندسی، مبنای نظری محاسبات آن را تشکیل داده است. مهمترین یافته این مطالعه، بالابودن چشمگیر ترخ واقعی آب از نرخ مورد عمل سازمان آب منطقه ای است. همسان کردن ترخهای واقعی و ترخ مورد عمل نیاز به تغییرات بنیادی در ساختار ساماندهی حاملان عرضه و تقاضای آب دارد و اندیشه حاکم بر تغییرات مورد انتظار این است که در شرایط بحران آب آب و سرمایه گذاری در آن از حالت خطبه رایگان خارج شود و به صورت کالایی با ارزش اقتصادی در آید. لذا باید بستری قابل دفاع در این برهه انتقالی فراهم کرد.
 
 
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Estimating the Cost of Agricultural Water at Reservoir Dams Using an Engineering Economics Approach: A Case Study of Bukan Mahabad and Barun Reservoir Dams in West Azerbaijan

نویسندگان English

Masoud Mansouri
Alireza Ghiyasi
  1. 1.ابریشمی، عید (۱۳۷۵)، اقتصاد ایران، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.

    2.اس کو نداد. محمد مهدی (۱۳۷۶) اقتصاد مهندسی یا ارزیابی اقتصادی پروژه های صنعتی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران.

    3.بیات عزیزاله (۱۳۷۳)، کلیات جغرافیایی طبیعی و تاریخی ایران، انتشارات امیرکبیر.

    4.دشتی ، سیاست قیمتگذاری و تقاضای آب کشاورزی در ایران، مجموعه مقالات کنفرانس منطقه ای مدیریت منابع آب، دانشگاه صنعتی اصفهان. 

    5.دفتر برنامه ریزی معاونت امور آب وزارت نیرو (۱۳۷۵)، راههای محاسبه قیمت تمام شده آب کشاورزی به کمک نرم افزار، گزارش داخلی، تهران

    6.دهقانیان، س و ن شاهنوشی (۱۳۷۳) برآورد تابع تقاضای تجویزی آب و تعیین الگوی کشت بر اساس قیمت سایه ای مطالعه موردی در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد) مجله علوم و صنایع کشاورزی، جلد ۸۰ شماره ۲ 

    7.رسولی قاسملولی، عبدالله (۱۳۷۸)، بررسی و ایجاد سیستم قیمت تمام شده آب برای سازمان آب منطقه ای آذربایجان غربی پایان نامه تحصیلی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران 

    8.سازمان برنامه و بودجه آذربایجان غربی کمیته آب و خاک (۱۳۷۶) گزارش توانایی و توسعه آب و خاک آذربایجان غربی ارومیه

    9.سجادی نژاد حسن (۱۳۷۰) حسابداری صنعتی و کاربرد آن در مدیریت، انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولی، تهران

    10.سلطانی، غلامرضا (۱۳۷۵) تعیین آب بهاء و تخصیص بهینه آب در اراضی زیر سدها. امطالعه موردی سد درودزن) مجموعه مقالات دومین سمپوزیوم سیاست کشاورزی انتشارات دانشگاه شیراز

    11.سلطانی غلامرضا و .م. زیبایی (۱۳۷۵)، نرخ گذاری آب کشاورزی، آب و توسعه فصلنامه امور آب وزارت نیرو، شماره ۱۲

    12.سلطانی، غلامرضا (۱۳۷۵)، اقتصاد مهندسی، انتشارات دانشگاه شیراز

    13.شباهنگ رضا ،(۱۳۷۰) حسابداری مدیریت انتشارات مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابداری، تهران

    14.شرکت مهندسین مشاور جاماب (۱۳۷۵) شناسایی و تبیین راه های تقویت بنیه مالی منابع آب، گزارش داخلی، جلد دوم.

    15.معاونت برنامه ریزی و بهبود مدیریت سازمان آب منطقه ای آذریایجان، (۱۳۷۱) مروری بر عملکرد طرح های عمرانی، گزارش داخلی

    16.معاونت برنامه ریزی و بهبود مدیریت سازمان آب منطقه ای آذربایجان (۱۳۷۱)، گزارش ارزیابی منابع و مصارف استان گزارش داخلی

    17.منصوری .م. وع قیاسی (۱۳۷۲)، تحلیلی از رهیافت سیستمی سازماندهی و مدیریت اقتصادی طرحهای آبیاری مجموعه مقالات نخستین سمینار اقتصاد آب ایران، تهران.

    18.نوری اسفندیاری، انوش (۱۳۷۲)، اقتصاد مدیریت ملی منابع آب در ایران، نشریه داخلی دفتر برنامه ریزی معاونت آب وزارت نیرو، تهران

    19.نوری اسفندیاری، انوش (۱۳۷۴)، بررسی پارامترهای ملی محاسبات اقتصادی امور آب.کشاورزی نشریه داخلی دفتر برنامه ریزی معاونت آب وزارت نیرو، شهران.

    20.توری اسفندیاری، انوش (۱۳۷۴)، مدیریت اقتصادی طرحهای بزرگ توسعه منابع آب.مجموعه مقالات کنفرانس منطقه ای مدیریت منابع آب، دانشگاه صنعتی اصفهان

    21.توری اسفندیاری، انوش (۱۳۷۴)، نگرش جامع بر مدیریت اقتصادی آپ آب و .توسعه فصلنامه امور آب وزارت نیرو، شماره 12.

    1. Decaluwe, B. & A.Party & L.Savard (1999). When water is no longer heaven sent:

    Compartive pricing analysis an AOE model, Department de économique, Universite Laval, Canada.

    1. Gardner, B.D. (1974), Pricing irrigation water in Iran, Water Resources, Res. 10, (6).