اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

براورد توابع تقاضای نهاده های تولید و عرضه گندم آبی و دیم در کشاورزی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
10.30490/aead.2002.132308
چکیده
هدف مقاله حاضر براورد همزمان توابع سود عرضه محصول و تقاضای نهاده های گندم آبی و دیم با استفاده از داده های سری زمانی دوره ۱۳۵۰ -۱۳۷۸ و تعیین کشش های تولیدی محصول و تقاضای نهاده ها نسبت به قیمت محصول و عوامل تولید است.
در این مقاله ضمن بررسی اهمیت گندم و سیاست های پیشین قیمتگذاری در کشور، از تابع سود ترانسلوگ نرمال به منظور برآورد توابع عرضه دو نوع گندم آبی و دیم و توابع تقاضای نهاده های این دو محصول استفاده شده است. سپس توابع ،سود عرضه و تقاضای نهاده ها به طور همزمان با به کارگیری روش سیستم معادلات به ظاهر نامرتبط تکراری تخمین زده شده و کشش های قیمتی خودی و متقاطع عوامل تولید و نیز کشش های محصول نسبت به قیمت محصول و عوامل محاسبه گردیده است.
مزیت پژوهش حاضر نسبت به مطالعات مشابه قبلی به کارگیری تابع سود انعطاف پذیر ترانسلوگ و نیز تخمین همزمان معادلات سود عرضه و تقاضای نهاده های محصول برای دستیابی به تابع عرضه محصول است. ویژگی دیگر این مطالعه استفاده از اطلاعات سری زمانی به جای اطلاعات مقطعی و در نتیجه انعکاس شدیدتر تغییرات قیمت ها و دستیابی به مقادیر دقیق تر کشش هایی است که با تخمین همزمان توابع سود انعطاف پذیر ترانسلوگ و عرضه و تقاضای نهاده های محصول به دست می آید.
نتایج نشان می دهد که تمامی کشش های حاصل از برآورد ضرایب برای هر دو نوع گندم آبی و دیم دارای علامتی مطابق با انتظارات نظری است کشش های خودی تقاضای نهاده ها همگی گویای رابطه معکوس منفی میان قیمت و مقدار نهاده های تولید است. در ضمن ماشین آلات در کشت گندم آبی و بذر اصلاح شده در کشت گندم دیم با کشش است. همچنین مقادیر کشش های متقاطع تقاضا برای این نهاده ها نشاندهنده رابطه مکملی و جانشینی میان هر جفت از این نهاده هاست. کشش های تقاضای نهاده ها نسبت به قیمت گندم مثبت و تنها کشت های دو نهاده بذر اصلاح شده و کود شیمیایی در کشت گندم آبی نسبت به قیمت گندم کوچکتر از یک است. به علاوه کششهای عرضه محصول نسبت به قیمت نهاده ها منفی و در کشت گندم دیم بجز در مورد نیروی کار کوچکتر از یک است. کششهای قیمتی عرضه دو نوع گندم آبی و دیم مثبت و بزرگتر از یک است که این موضوع حساسیت شدید گندمکاران را نسبت به تغییرات قیمت نشان می دهد.
 
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Estimation of Input Demand Functions for Production and Supply of Irrigated and Rainfed Wheat in Iranian Agriculture

نویسندگان English

Kambiz Hejbar Kiani
Narges Haji ahmad
 1.امینی، محمدمهدی (۱۳۷۵) براورد مقدار بهینه مصرف نهاده ها در کشت گندم آبی از طریق براورد تابع تولید و شرایط حداکثر سود پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی .
2.امینی، علی رضا (۱۳۷۳)، تعیین مقدار بهینه استفاده از کود شیمیایی در کشت گندم آبی در هر یک از استان های کشور پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
3.ایزدیار، جعفر، محمد سمیعی و حسین یزدجردی (۱۳۷۳)، گندم، آرد و نان، هسته خودکفایی - تحقیقاتی، صنایع آرد و نان.
4.ترکمانی، جواد و بلقیس رضایی (۱۳۷۹) برآورد توابع تقاضای نهاده های تولید و عرضه گندم در کشاورزی ایران فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، ۳۱ ۸۷-۱۱۴.
5.پورکاظمی، محمد حسین (۱۳۷۷)، ریاضیات عمومی و کاربردهای آن، جلد اول، نشر نی، تهران.
6.رجاییه، محمدرضا (۱۳۷۵)، براورد مقادیر بهینه عوامل تولید گندم دیم با توجه به برآورد هیزمان معادلات سود و عوامل تولید در سال زراعی ۱۳۷۲ -۷۳. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی.
7.سازمان برنامه و بودجه (۱۳۷۷) بررسی روش شناسی پیوندهای پسین و پیشین و تعیین محتوای واردات بخشهای اقتصاد ایران مجله برنامه و بودجه،۳۳: ۶۳-۹۲
8.سازمان برنامه و بودجه (۱۳۷۸)، گندم و خشکسالی.
9.شقاء الدین سید مهدی (۱۳۵۰) اقتصاد غله و نان در ایران، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران.
10.صادق، علیرضا (۱۳۷۰)، بازار جهانی گندم، مؤسسه پژوهش های بازرگانی.
11.کمنتا، یان (۱۳۷۲)، مبانی اقتصاد سنجی، ترجمه کامبیز هژبرکیانی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران.
12.مرکز مطالعات برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی (۱۳۷۶) نقش دولت و اقتصاد بازار در کشاورزی.
13.مرکز مطالعات برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی (۱۳۷۲) اقتصاد سیاسی سیاست قیمتگذاری کشاورزی.
14.مرکز آمار ایران سالنامه آماری کشور، ۱۳۵۰-۷۸، تهران.
15.مرکز آمار ایران ۷۸۱۳۵۳ قیمت محصولات و هزینه خدمات محصولات کشاورزی تهران.
 16.مرکز آمار ایران ۱۳۵۰-۷۸ نشریه آمار بازرگانی خارجی ایران تهران.
17.میلرورائو (۱۳۷۰)، اقتصاد سنجی کاربردی ترجمه حمید ابریشمی، مؤسسه : و بانکی، تهران.
18.نجفی، بهاء الدین (۱۳۷۰) در باره اقتصاد کشاورزی ایران شرکت انتشارات علمی و فرهنگی ایران.
19.وزارت کشاورزی آمار نامه کشاورزی، ۱۳۵۰-۷۸، تهران.
20.وزارت کشاورزی هزینه تولید بخش کشاورزی، ۱۳۵۰-۷۸، تهران.
21.وزارت عمران و خدمات روستایی (۱۳۵۰-۶۰ هزینه - تولید برخی محصولات مهم کشاورزی تهران.
22.وریان، هال (۱۳۸۰) اقتصاد خرد ترجمه سید جواد پور نقیم، نشر نی، تهران.
23.هزبر کیانی، کامبیز (۱۳۷۷)، اقتصاد سنجی و کاربرد آن، تهران.
24.Carew, R. & P. Chen, Stevens (1992), Evaluating publicly funded research in Canadian agriculture, Approach, Canadian Journal of Agriculture, 40 (2): 60-547.
25.Kurdo, Y. (1987), The production structure and demand for labor in postwar Japanse agriculture, American Journal of Agriculture Economics, 62 (2): 36-328.
26.Lau, L. G. and P. H. Yotopoulos (1972), Profit, supply and factor demand functions, American Economics Review, 54: 8-11-
27.Sidhu, S. S. and C. A. Baanate (1979), Farm level fertilizer demand for Mexican wheat varieties in the Indian Panjab, American Journal of Agriculture Economics, 61: 455-461.
28.Sidhu, S. S. and C. A. Baanate (1981), Estimating farm - level input demand and wheat supply in the Indian Punjab using a translag pofit funtion, American Agriculture Economics Association, 63 (2): 227-247.
29.Yotopoulos, P. H., A. Lawrence, J. Lau and Wuu Longlin (1976), Microeconomic output supply and factor demand functions in the agriculture of the province of Taiwan, American Journal of Agriculture Economic, 193: 333-340.