اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

تغییرات الگوی مزیت نسبی محصولات کشاورزی در: ایران تحلیلی کاربردی با استفاده از شاخص های مزیت نسبی ابراز شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حبیب الله سلامی
اسماعیل پیش بهار
10.30490/aead.2001.132327
چکیده
این مطالعه به بررسی وجود یا نبود مزیت نسی و روند تغییرات آن طی دوره زمانی ۱۳۶۸ - ۱۹۸۹۱۷۸ - ۹۹) برای گروهی از محصولات باغی کشور که در بردارنده پسته، بادام، فندق، گردو، سیب، پرتغال، خرما، انجیر، هلو و شلیل است و همچنین گروهی از محصولات زراعی یعنی پنبه پیاز سیب زمینی گوجه فرنگی و نیز گروهی از محصولات فراوری شده که آب میزد. انجیر خشک کشمش مو و پوست و عسل را در بر میگیرد با استفاده از معیارهای مزیت نسبی ایران شده (RCA) و مزیت نسبی ابراز شده متقارن (RSCA) می پردازد و چگونگی واکنش ساختار صادراتی ایران را در برابر تغییرات ساختار صادرات جهانی و کشورهای خاورمیانه تحلیل می کند. نتایج این مطالعه نشان می دهد. در حالی که بر اساس معیارهای RCA و RSCA ایران مزیت نسبی روشن و در خور توجهی در تولید بیشتر محصولات مورد مطالعه دارد، ولی مجموعه سیاست های تجاری کشور و رفتار اقتصادی تولیدکنندگان و صادرکنندگان به گونه ای بوده که نتوانسته است به واکنش به موقع و مناسب ساختار صادرات کشور در برابر تغییرات ساختار صادراتی کشورهای منطقه و جهان بیانجامد. از این رو موقعیت رقابتی محصولات کشاورزی ایران در بازارهای جهانی طی دوره مورد مطالعه تضعیف شده است. افزون بر این، وجود نوسان های زیاد در روند شاخص های RCA و RSCA در دوره مطالعه نشاندهنده نبود راهبرد و برنامه های کاربردی مشخص برای توسعه سیستماتیک صادرات غیر نفتی در ایران است.
 
 
کلیدواژه‌ها
شاخص مزیت نسبی ابراز شده شاخص مزیت نسبی ابراز شده متقارن محصولات کشاورزی
صادرات غیر نفتی ایران

عنوان مقاله English

Changes in the Comparative Advantage Pattern of Agricultural Products in Iran: An Applied Analysis Using Expressed Comparative Advantage Indices

نویسندگان English

Habibollah Salami
Esmail Pishbahar

  1. 1. گمرک جمهوری اسلامی ایران سالنامه آمار بازرگانی خارجی جمهوری اسلامی ایران.۷۸ - ۱۳۶۸.

    1. Aquino, A. (1981). Change over time in the paterns of comparative advantage in manufactured goods: an emirical analysis for the period 1972-1974, European Economic Review, Vol. 15, 41-62.
    2. Balassa, B. (1965). Trade liberalization and revealed comparative advantage, the Manchester School of Economic and Social Studies, Vol. 33, 99-123.
    3. Brasili A, P. Epifani and R. Helg (2000). On the dynamics of trade patterns. CESPRI, Working Paper, No. 115, Italy.
    4. Crafts, N.F.R. & M. Thomas (1986). Comparative advantage in UK manufactured trade, 1910-1935, Economic Journal, Vol. 96, 629-645.
    5. Kol, J. and L.B.M. Mennes. (1985). Intra-Industry specialization: some observation on concepts and measurement, International Journal of Economics, Vol. 21, 173-181.
    6. Laursen, K. (1998). Revealed comparative advantage and the alternatives as measures of international specialization, Department of Industrial Economics and Strategy, DRUID, Working Paper, No. 30-98.
    7. Lee, J. (1995). Comparative advantage in manufacturing as a determinant of industrialization: the Korean case, World Development, Vol.23, 1195-1214. 9. Lim, K.T. (1997). Analysis of north Korea's foreign trade by revealed comparative advantage, Journal of Econometric Development, Vol. 22, 97-117.
    8. Lutz, J. (1987). Shifting comparative advantage, the NICws and the developing countries, The International Trade Journal, Vol. 1, 339-358.