اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

مقایسه روش های ارزیابی چند ضابطه ای در مدیریت پایدار منابع آبی: مطالعه موردی حوزه آبریز قره قوم خراسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امیر حسین چیذری
علیرضا قدیمی
10.30490/aead.2001.132330
چکیده
این پژوهش در جستجوی ارائه روش های مناسب برای برنامه ریزی توسعه منابع آبی در سطح منطقه ای در حوزه آبریز قره قوم خراسان است که بر نتایج چند رشته ای جامع و مطالعات امکان یابی توسعه منابع آبی حوزه آبریز یاد شده استوار است. در این مطالعات پتانسیل ها و محدودیت های منابع آبی حوزه آبریز برای توسعه مطالعه و امکانات توسعه منطقه ای به صورت پروژه های متعدد و متنوع طراحی و ارائه شده است یکی از اصول مهم در بهره برداری بهینه از منابع، جستجوی روش و فرایند مناسب در فرمول بندی برنامه توسعه منابع آبی مبتنی بر این پروژه های پیشنهادی است. از آنجا که به علت محدودیت منابع همه این پروژه ها در کوتاه مدت اجرا شدنی نیست برنامه ریزان  توسعه منابع آبی تمایل دارند با فرمول بندی آن ها در قالب یک برنامه آن دسته از پروژه ها را انتخاب کنند که ضمن دارا بودن بالاترین بهره وری از منابع موجود، مؤثرترین مشارکت را در براورد هدف های گه گاه متضاد گروه های ذینفع و تصمیم گیران داشته باشد در یک فرایند تصمیم گیری ،عقلایی این مسئله نوعی ارزیابی چند ضابطه ای ( Multicriteria evaluation) و چند پروژه ای است. در این پژوهش ضمن معرفی روش های یاد شده، تکنیک دیگری به نام تحلیل مطلوبیت بــــده – بستان (Utility Based Trade-off Analysis: UTA) معرفی می شود و با استفاده از دو روش یاد شده، چگونگی رسیدن به هدف اصلی این پژوهش که همانا اولویت بندی پروژه های مطلوب تر است مورد بررسی قرار می گیرد در پایان نیز نتایج این دو روش با روش ارزشیابی مالی تک ضابطه ای منفعت به هزینه مقایسه می شود این نتایج گویای آن است که روش های ارزیابی چند ضابطه ای و UTA بسته به نوع مسئله تصمیمگیری اولویت بندی پروژه ای را به شیوه مطلوب تر نسبت به دیگر روش های ارزیابی ارائه می دهد.
 
 
کلیدواژه‌ها
ارزیابی چند ضابطه ای تحلیل مطلوبیت بده - بستان منابع آبی
مدیریت پایدار
خراسان حوزه آبریز قره قوم

عنوان مقاله English

Comparison of Multi-Criteria Assessment Methods in Sustainable Water Resources Management: A Case Study of the Qaraqom Basin of Khorasan

نویسندگان English

Amir Hossein Chizari
Alireza Ghadimi

  1.  1.آذر ع وع معماریانی (۱۳۷۴) AIIP تکنیکی نوین برای تصمیمگیری گروهی، مجله دانش مدیریت ۲۷ و ۲۸ ص ۲۲ - ۳۱.

    2.بی نام الف (۱۳۷۴) شناسنامه پروژه های آبی شهرستان ،تاییاد، وزارت نیرو، مدیریت امور آب استان خراسان.

    3.بی نام ب (۱۳۷۴) شناسنامه پروژه های آبی شهرستان تربت جام، وزارت نیرو، مدیریت امور آب استان خراسان.

    4.بی نام پ (۱۳۷۴) شناسنامه پروژه های آبی شهرستان چناران، وزارت نیرو، مدیریت امور آب استان خراسان.

    5.بی نام ت .(۱۳۷۴) شناسنامه پروژه های آبی شهرستان سرخس، وزارت نیرو، مدیریت امور آب استان خراسان.

    6.بی نام، ث (۱۳۷۴) شناسنامه پروژه های آبی شهرستان فریمان وزارت نیرو، مدیریت امور آب استان خراسان.

    7.بی نام ج (۱۳۷۴) شناسنامه پروژه های آبی شهرستان مشهد وزارت نیرو، مدیریت امور آب استان خراسان.

    8.بی نام چ (۱۳۷۲) برنامه پنجساله دوم توسعه مکانیزاسیون کشاورزی، گروه تخصصی برنامه ریزی مکانیزاسیون کشاورزی تهران معاونت فنی و تکنولوژی وزارت کشاورزی.

    9.بی نام ح (۱۳۷۷) اعتبارات طرحهای عمرانی در سال ۱۳۷۷، پیوست شماره (۱) قانون بودجه سال ۱۳۷۷ کل کشور مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات سازمان برنامه و بودجه ص ۳۰۵.

    1. Hill, M. (1986). A Goals - achivement matrix for evaluating alternative plans. Journal of the American Institute of Planners. No. 34 (1): 1929. 11. Jabssen, R. (1992). Multiprojective decision support for environmental management. Kluwea Academic Publishers, The Netherlands. 240 p.
    2. Mitchell, K.H. and M.P. Soyc. (1983). Measuring the Intangible in social decision assessing benefits and costs of energy policy options. Mathematics
اقتصاد کشاورزی و توسعه
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 34
تابستان 1380
صفحه 167-206