اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

نقش شرکت های تعاونی تولید روستایی در بهبود وضعیت فنی و اقتصادی کشاورزان گندمکار شهرستان سبزوار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
10.30490/aead.2001.132338
چکیده
هدف از انجام این مطالعه بررسی نقش شرکت های تعاونی تولید روستایی در بهبود وضعیت فنی و اقتصادی کشاورزان گندمکار شهرستان سبزوار است. این تحقیق از نوع علی مقایسه ای و همبستگی است و در آن برای گردآوری اطلاعات روش توصیف میدانی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه به کار رفته است. جامعه آماری در برگیرنده تمامی کشاورزان عضو شرکت های تعاونی تولید که از سال ۱۳۶۹ تا سال ۱۳۷۵ در شهرستان سبزوار تشکیل شده و نیز کشاورزان غیر عضو ساکن در روستاهای زیر پوشش این شرکتهای تعاونی تولید است (۴۰۰۰) تعداد ۳۵۰ نفر (۱۳۵۰) از کشاورزان به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای از دو گروه عضو و غیر عضو تعاونی ها با نسبت مساوی به عنوان نمونه های آماری تحقیق انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات در سه بخش بدین شرح انجام گرفت مشخصات فردی در برگیرنده: سن، میزان تحصیلات و سابقه کار کشاورزی ویژگیهای فنی در بردارنده شاخص هایی همچون: سطح دانش فنی، سطح مکانیزاسیون و استفاده بهینه از نهاده های کشاورزی (کود، سم، بذر و آب) و ویژگیهای اقتصادی شاخصهایی همچون عملکرد هزینه های تولید، درآمد، دسترسی به نهاده های کشاورزی، دسترسی به اعتبارات و وام های بانکی برای تعیین اعتبار ابزار تحقیق از متخصصان و کارشناسان سازمان کشاورزی (پیشین) استان خراسان و استادان رشته ترویج و آموزش کشاورزی استفاده شد. به منظور تعیین روایی پرسشنامه آزمون مقدماتی در یکی از شرکت های تعاونی خارج از نمونه آماری انجام گرفت و پرسش ها بازبینی و تصحیح شد و ضریب کرونباخ آلفای محاسبه شده ۸۶/۸ درصد به دست آمد. نتایج این مطالعه نشان میدهد که از میان ویژگیهای فنی بین متغیرهای سطح دانش فنی و استفاده بهینه از نهاده بذر و متغیر عضویت رابطه مثبت معنیدار وجود دارد. از میان ویژگی های اقتصادی نیز بین متغیرهای مساحت سطح زیر کشت گندم عملکرد تن در هکتار) و درآمد خالص و متغیر عضویت رابطه مثبت معنیدار و بین متغیرهای هزینه آماده سازی زمین هزینه کاشت و متغیر عضویت رابطه منف معنیدار وجود دارد. همچنین میان متغیر عضویت و متغیرهای طریقه دسترسی و چگونگی دسترسی به نهاده های بذر کود و سم و متغیرهای دریافت وام بانکی و تعداد بانک هایی که افراد تاکنون از آنها وام گرفته اند رابطه مثبت و معنیدار دیده می شود. تجزیه و تحلیل رگرسیون با روش Enter نشان میدهد که موارد دریافت وام بانکی تعداد بانک دفعات آبیاری استفاده بهینه از نهاده بذر و سطح دانش فنی، ۴۲ درصد متغیر وابسته (عملکرد) و موارد سابقه کار کشاورزی ،سن عملکرد در هکتار استفاده بهینه از نهاده سم و هزینه کل در هکتار ۸۴ درصد متغیر وابسته درآمد) خالص در هکتار را تبیین می کند.
 
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of Rural Production Cooperatives in Improving the Technical and Economic Situation of Wheat Farmers in Sabzevar County

نویسندگان English

Gholamreza Pezkezi Rad
Hamid Kiani Mehr
  1. 1.احمدی .م .(۱۳۷۸). بررسی عوامل مؤثر بر عضویت کشاورزان در تعاونی های تولید روستایی در قالب الگوی تلفیق انتشارات نوآوری ها مطالعه موردی استان فارس پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

    2.اثنی عشری، م. (۱۳۶۹) نقش شرکت های سهامی زراعی و تعاونی های تولید روستایی در کاربرد عوامل تولید مجموعه مقالات دومین سمینار مشتری شرکت های سهامی زراعی تعاونی های تولید روستایی و کشت و صنعت ها وزارت کشاورزی تهران، ص ۲۹۶-۳۰۲. 3.انوشیروانی، الف. و م. طه (۱۳۷۲) شرکت های تعاونی تولید روستایی مروری بر پیشینه و نگاهی به مسائل و مشکلات فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه سال اول، شماره ۳ ص: ۱۱۸-۱۳۱.

    4.بارانی، غ. (۱۳۶۹) یکپارچه سازی اراضی کشاورزی در قالب شرکت های تعاونی روستایی گامی در جهت کاهش مصرف آب مجموعه مقالات دومین سمینار شرکت های سهامی زراعی تعاونیهای تولید روستایی و کشت و صنعت ها وزارت کشاورزی تهران، ص: ۱۰۳-۱۰۷.

    5.عبداللهی، م. (۱۳۷۷) نظامهای بهره برداری کشاورزی در ایران معاونت امور نظام بهره برداری وزارت کشاورزی تهران.

    6.کانازاوان. (۱۳۷۴) مشکلات و سیر فعالیتهای گروهی کشاورزی در ژاپن (ترجمه حمید موحد محمدی) مجله جهاد شماره ۱۷۶ - ۱۷۷، ص ۲۹-۳۳.

    7.محمدی مقدم، م. (۱۳۶۹) تجدید حیلت شرکت های سهامی زراعی و تعاونی های تولید روستایی مجموعه مقالات دومین سمینار مشترک شرکتهای سهامی زراعی، تعاونی های تولید و روستایی و کشت و صنعت ها وزارت کشاورزی تهران، ص: ۲۲۲-۲۳۶.

    8.معصومی، الف. (۱۳۶۷). بررسی اثرات اجتماعی و اقتصادی شرکت های تعاونی تولید روستایی اداره کل کشاورزی استان فارس شیراز.

    9.نجفی ب (۱۳۵۷) بررسی اثرات تأسیس شرکتهای تعاونی تولید در شهرستان ممسنی مجله علوم کشاورزی ایران شماره ۱۳، ص ۴۱-۵۰.

    10.نیازی، ج. (۱۳۵۴). بررسی مقدمات شرکتهای تعاونی روستایی و تأثیر آنها در اوضاع اجتماعی، اقتصادی روستا سازمان مرکزی تعاونی روستایی.

    11.نوروزی، م. (۱۳۵۴). بررسی مقدماتی شرکتهای تعاونی تولید روستایی ناصری، ورثه و شاهماران دفتر ارزشیابی شرکت های سهامی زراعی و تعاونیهای تولید روستایی، وزارت تعاون و امور روستاها، تهران.

    12.وثوق، م. (۱۳۷۳) جامعه شناسی روستایی انتشارات کیهان تهران.

    1. Abdelrahmon, A.H.& C.Smith, (1966). Cooperative and agricultural development: A case study of Gurndnut farmers in western Sudan. Community Development Journal, 13-19.
    2. Fabiyi, Y.L. (1983). The adoption of cooperative structures to the development of Nigerian agriculture: The problems of managing group farming cooperatives. Agricultural Administration, No:12: 219-235.
    3. Pampel, F. Jr. (1977). Environmental quality and issues of adoption research. Rural Sociology, No. 42: 57-71.
    4. Newiger, N.J. (1983). New approaches to cooperatives and other farmers organizations. Land reform land settlement and cooperatives, No. 4:773-790.
    5. World Bank. (1995). Cooperatives face the future. Rural development, January, 6, p 14.