اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

بررسی اقتصاد تولید عشایر خراسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
10.30490/aead.2000.132365
چکیده
عشایر، جامعه ای با فعالیت های اقتصادی به شمار می آیند که خصوصیت های اجتماعی فرهنگی و شیوه سکونت ویژه ای دارند از نظر اقتصادی درآمد عشایر به دام و دامداری وابسته است. آنها برای بهره گیری از مراتع و امکانات زندگی از مکانی به مکان دیگر کوچ میکنند و به شیوه سنتی به دامداری می پردازند نظام عشایری ایران به علت تحولات دهه گذشته دستخوش دگرگونی های فراوانی شده است. بر همین اساس پژوهش حاضر با اتکای کامل به نمونه برداری های علمی و در راستای شناخت بیشتر جنبه های اقتصادی تولید عشایر خراسان به عنوان نمونه گونه گونی از جامعه عشایری ایران انجام گرفته است اطلاعات مورد نیاز این بررسی از راه تکمیل ۱۸۳۱ پرسشنامه در دوره ییلاق در سطح ۱۹ شهرستان و ۱۲۹ پرسشنامه در دوره قشلاق در سطح ۴ شهرستان استان خراسان گردآوری شد نتایج این پژوهش نشان می دهد که ۶۶/۲ درصد درآمد سالانه عشایر از پرورش و فروش دام ۱۳/۸ درصد آن از تولید پشم. ۱۶/۸ درصد از تولید شیر و باقیمانده نیز از تولید مو و کرک به دست می آید. افزون بر این، ۱۲/۹ درصد خانوارهای عشایر نمونه خراسان در کنار دامپروری به زراعت میپردازند که ۶۲/۳ درصد آن ها در مناطق ییلاقی ۸/۵ درصد در مناطق میانبند و ۲۹/۲ درصد در مناطق قشلاقی به فعالیت های زراعی اشتغال دارند همچنین ۴۳/۶ درصد خانوارهای عشایر نمونه خراسان، اقدام به تولید صنایع دستی می کنند که ۷۱/۱ درصد صنایع دست ساز آن ها تنها جنبه خود مصرفی داشته ۱۱/۹ درصد با انگیزه فروش و باقیمانده نیز با انگیزه مختلط (خود مصرفی وفروش) تولید شده است.

عنوان مقاله English

A Study of the Production Economy of Khorasan Nomads

نویسندگان English

Sayaresh Dehghanian
Mohammad Reza Kohnsal
 1.امیر احمدی ب (۱۳۶۹) لزوم تغییر الگوی کوچ نشینی در ایران مجموعه مقالات سمینار استراتژی توسعه زندگی عشایر سازمان امور عشایر ایران، شیراز.
2.پاپلی یزدی (۱۳۷۱) کوچ نشینی در شمال خراسان موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی ایران، مشهد.
3.جهاد سازندگی استان خراسان (۱۳۶۸) اطلاعات عشایر خراسان، ایران، مشهد.
4.حق پرست، و (۱۳۶۹) بررسی تغییرات ایجاد شده در شیوه زندگی عشایر شاهسون در اثر واحدهای بزرگ زراعی مجموعه مقالات سمینار استراتژی توسعه زندگی عشایر، سازمان امورعشایر ایران شیراز.
5.زند مقدم، م. (۱۳۷۲)، نگاهی به گذشته دامداری عشایری طرح تدوین نظام بهره برداری از مراتع جلد ۶ وزارت جهاد سازندگی معاونت آموزش و تحقیقات، ایران، تهران.
6.سازمان برنامه و بودجه استان فارس (۱۳۶۹) خصوصیات اقتصادی، اجتماعی عشایر اسکان یافته فارس مجموعه مقالات سمینار استراتژی توسعه زندگی عشایر، سازمان امور عشایر ایران، شیراز.
7. سازمان برنامه و بودجه استان خراسان فهرست مشخصات جغرافیایی عشایر کوچنده استان خراسان نشریه شماره ۲ ایران، مشهد. 
8.سازمان برنامه و بودجه استان خراسان ۱۳۷۱ – ۷۳ سالنامه آماری استان خراسان مشهد.
9.سازمان برنامه و بودجه چهار محال و بختیاری (۱۳۶۹) استراتژی توسعه زندگی عشایر مجموعه مقالات سمینار استراتژی توسعه زندگی عشایر سازمان امور عشایر ایران شیراز.
10.شفیق م. (۱۳۷۲)برنامه توسعه جامعه عشایری طرح تدوین نظام بهر دبرداری از مراتع جلد،وزارت جهاد سازندگی معاونت آموزش و تحقیقات،ایران، تهران ۱۱
 11.صرافها.ع. (۱۳۶۹)، تداوم کوچ نشینی مجموعه مقالات سمینار استراتژی توسعه زندگی عشایر، سازمان امور عشایر ایران، شیراز.
12.طباطبایی، م. (۱۳۶۹) کوچ و دامپروری عشایر از دو دیدگاه اقتصادی و انسانی مجموعه مقالات سمینار استراتژی توسعه زندگی عشایر سازمان امور عشایر ایران شیراز.
13.مبینی ، ع و ح ، عیوضی محمدی و ب طهماسبیان (۱۳۶۹). نقش اقتصادی و اجتماعی تعاون در توسعه عشایر مجموعه مقالات سمینار استراتژی توسعه زندگی عشایر، سازمان امور عشایر ایران شیراز.
14.مرکز آمار ایران (۱۳۶۹) سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده استان خراسان ایران، تهران.
15.مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام خراسان (۱۳۷۴) نگرشی بر منابع طبیعی و امور دام استان خراسان معاونت آموزش و تحقیقات، خراسان، مشهد.
16.نجفی ب (۱۳۶۹) عشایر و مسئله بهره برداری تا مطلوب از مراتع، مطالعه موردی استان فارس مجموعه مقالات سمینار توسعه زندگی عشایر سازمان امور عشایر ایران شیراز.
17.نجفی ب (۱۳۶۹). بررسی اقتصادی کوچ نشینی در سیستان و راههای بهبود آن مجموعه مقالات سمینار توسعه زندگی عشایر سازمان امور عشایر ایران شیراز.