اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

بررسی امکانات بالقوه و بالفعل جهت خود بسندگی در تأمین گوشت قرمز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
10.30490/aead.2000.132369
چکیده
دامداری از ارکان محوری بخش کشاورزی در توسعه اقتصادی کشور و از منابع عمده تأمین غذای انسان به شمار می رود. از یک سو نیاز روز افزون کشور به غذای مناسب با توجه به افزایش سریع جمعیت و از سوی دیگر پایین بودن ظرفیت تولید وضعی را پدید آورده اند که نیاز کشور به استفاده از منابع غذایی زیادتر شده است. این کمبود بخصوص در زمینه فراورده های دامی غذا، شدیدتر است. افزون بر اهمیتی که تولید گوشت قرمز در کل ارزش وارداتی و اشتغال دارد، همه ساله مبالغ هنگفتی ارز برای تأمین کمبود این کالا از خارج صرف می.شود. از این رو مطالعه و بررسی در زمینه تولید و چگونگی رسیدن به خود بسندگی امری ضروری است.
خوب بودن موقعیت ایران از نظر تعداد دام در جهان و همچنین در داخل در سال ۱۳۷۰، برابر ۱۰۵ میلیون واحد دامی).وسعت مراتع از ۹۰ میلیون هکتار طی سه دهه گذشته (۴۰) ۵۰، ۶۰) به ۸۸ میلیون هکتار رسیده بدین معنا که نزدیک به ۲ درصد از آن کم شده است.
-تولید گوشت در سال ۱۳۷۰ برابر ۵۷۵ هزار تن بوده که رشد ۲/۴ درصدی داشت هاست.
-کاهش علوفه تولید مراتع از ۴ میلیون T.D.N به ۳/۴۷۴ میلیون T.D.N (طی سه دهه گذشته).
-ظرفیت کنونی مراتع نزدیک به ۱۲/۸ درصد از نیاز غذایی دام موجود در مراتع را میتواند فراهم کند ۱۳/۵۱ میلیون واحد دامی).
- وضعیت تعادل دام و مرتع در استان های گوناگون کشور یکسان نیست. در استان های همدان چهار محال بختیاری گیلان و لرستان علوفه مراتع حتى نیاز فیزیولوژیک ۳ درصد از دام های موجود را فراهم نمی کند در حالی که در استان های یزد سیستان و بلوچستان و خراسان به ترتیب نزدیک به ۳۶ ۲۴/۲ و ۲۴/۲ درصد از دام های استان های یاد شده می توانند نیاز غذایی خود را به طور کامل از مراتع به دست آورند.
دام های ایران در فقر غذایی به سر می برند و به جای اینکه ۲۵۵/۵ کیلوگرم T.D.N تغذیه کنند تا به وزن ۲۵ کیلوگرم برسند. ۱۷۹ کیلوگرم T.D.N مصرف می کنند و وزن آن ها به ۱۹ کیلوگرم می رسد.
درصد تلفات دام در ایران بالاست نزدیک به ۲۷ درصد بنابراین سالانه مقدار فراوانی گوشت و دیگر فراوده های دامی از میان میرود برپایه محاسبه انجام شده، مقدار درصد تلفات برای دام گوسفندی برابر ۲۲ درصد و برای دام گاری ۱۵ درصد است که نزدیک به ۳۷۲ هزار تن گوشت می شود.
کادر فنی موجود در بخش دام تنها ۳۰ درصد دام را زیر پوشش قرار می دهد و نزدیک به ۷۰ درصد دیگر از نیروی ماهر و متخصص محروم اند.
کل منابع خوراک دام تولیدی برابر ۱۹/۴۷۴ میلیون تن T.D.N است ولی نیاز غذایی دام های کشور برابر ۲۶/۸ میلیون تن T.D.N است بدین ترتیب کسری برابر ۷/۳۵۳ میلیون تن در یک سال دیده می شود. رشد واردات علوفه از خارج نزدیک به ۱۳/۸ درصد بوده است.
از مطالعه ،کشش ها تولید نهایی تخمین تابع تولید گوشت قرمز و تخمین تابع واردات علوفه، می توان به نتایج زیر اشاره کرد:
از تخمین تابع تولید گوشت قرمز و تولید نهایی و کشش های آن نسبت به نیروی کار سرمایه و علوفه نتایج زیر به دست آمد:
در بخش دام نیروی کار مازاد وجود دارد و تولید نهایی نیروی کار منق و در ناحیه ۳ تولیدی است.
بررسی کشش سرمایه نسبت به تولید گوشت قرمز نشان می دهد که اثر این نهاده بر تولید نهایی آن در حال زیاد شدن است. بررسی کشش علوفه نسبت به تولید گوشت قرمز نشان دهنده این است که تولید در ناحیه اول تولیدی قرار دارد که با افزایش یافتن علوفه تولید گوشت هم افزایش می یابد و جای دارد تولید علوفه افزوده شود. از تخمین تابع واردات علوفه نیز این نتایج به دست آمد به کار بستن سیاستهایی که واردات علوفه را کاهش می دهد زیرا با افزایش تولید واردات کاسته می شود. همچنین نرخ ارز و تعداد دام در طی سال های مورد مطالعه تأثیری بر واردات علوفه ندارد.
 

عنوان مقاله English

Exploring the potential and actual possibilities for self-sufficiency in red meat supply

نویسنده English

Naser Agha Abbasi
1. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بررسی وضعیت گوشت قرمز، آبان ۱۳۶۹).
2.بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۵۵) محاسبه کشش درآمدی تقاضا برای کالاهای مصرفی خوراکی برای مناطق شهری.
3.شعاع، محمود. (۱۳۶۴) پرورش گاو گوشتی، مرکز نشر دانشگاهی .
4.هاشمی ابو القاسم. (۱۳۶۹) ترجمه روش های اقتصاد سنجی ،تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
5.هژبر، کامبیز (۱۳۶۸) اقتصاد سنجی و کاربرد آن دفتر مرکز جهاد دانشگاهی دانشگاه شهید بهشتی .
6.چکیده مطالب کشاورزی ایران و جهان مجموعه سال ۱۳۶۹ وزارت کشاورزی.
7.سازمان برنامه و بودجه مرکز آمار ایران سالنامه آماری کشور.
8.ساولى، یداله (۱۳۷۰) گوشت قرمز - مصرف زیاد و تولید کم، مجله سنبله شماره ۳۴ (دیماه ۱۳۷۰).
9.گمرگ ،ایران آمار بازرگانی خارجی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۶۸)
10.مرکز آمار ایران - سالنامه های آماری ۱۳۴۹-۶۹.
11.مرکز آمار ایران نشریه آمار کشتارگاه های رسمی سالهای (۱۳۵۹-۷۰)
12.مرکز آمار ایران (۱۳۷۰) گزید مطالب آماری، شماره ۳۱.
13.مرکز سازمان تحقیقات روستایی و اقتصاد کشاورزی گزارشات اقتصاد کشاورزی سال های ۱۳۶۱-۶۸.
14.مرکز آمار ایران نشریه آمارگیری نمونه ای تفصیلی بودجه خانوارهای شهری و روستایی سال های ۱۳۵۰-۶۸.
15.مرکز آمار ایران (۱۳۵۱) کشش تقاضای کالاهای خوراکی و غیر خوراکی در مناطق روستایی - نشریه شماره ۳۱۴.
16. مرکز آمار ایران نشریه آمارگیری نمونه ای تفصیلی بودجه خانوارهای شهری و روستایی۶۸۰-۱۳۵۰.
17.مرکز سازمان تحقیقات روستایی و اقتصاد کشاورزی گزارشات اقتصاد کشاورزی۶۸-۱۳۶۱.
18.مرکز آمار ایران (۱۳۷۰) گزینده مطالب آماری، شماره ۳۱.
19.وزارت بازرگانی مؤسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی گوشت قرمز (بهمن ۱۳۷۰) .
20.وزارت بازرگانی مؤسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی گوشت قرمز (اسفند ۱۳۶۰). 
21.نشریه اطلاعات ،سیاسی اقتصادی وضعیت دام و دامداری در ایران سال های۶۹-۱۳۶۶
22.نشریه وزارت جهاد سازندگی اسفند ۱۳۷۰) شماره ۱۵۰.
23.وزارت بازرگانی مؤسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی گوشت قرمز، (مرداد ۶۴).
24.وزارت کشاورزی مرکز تحقیقات روستایی و اقتصاد کشاورزی، ارزیابی برنامه پنجساله توسعه کشاورزی در زمینه واردات علوفه و گوشت قرمز، ۱۳۶۲.
25.وزارت بازرگانی مؤسسه مطالعات پژوهش های بازرگانی گوشت قرمز (مرداد ۶۲).
26.وزارت کشاورزی مرکز تحقیقات و اقتصاد کشاورزی براورد پیشبینی تقاضای گوشت مرغ و تخم مرغ، ۱۳۶۹.
27.وزارت کشاورزی پیشنهاد و قیمتهای تضمینی و تثبیتی محصولات اساسی کشاورزی۰۷۰-۱۳۶۹.
28.وزارت صنایع سمینار فراورده های گوشتی (مرداد ۱۳۶۱).
29.Alexcev, Michael, Microeconomics modeling of parallel markets: the case of Agricultural Goods in the U.S.S.R. 1986.
30.Alhston. J. and J. Chalfant. (1987), Weak separability and test for the specification of income in demand models with an application to the demand for meat in Australian. Australian Journal of Agricultural Economic / vol31/No.1
31.Boloor forrosh, M.(1977). Demand estimation of meat in Iran.
32.Bhati. N, U. (1987). Supply and Demand Responses for pouttry meat in Australia, Australian Bureau Agricultural and Resource Economics Can Act1601.
33.Brester, G.W. and M.K. Wohgemant, (1991), Estimating interreloted for meat using new measures for ground table cut beef an J.Agr. Econ. 73,N.4.
34.Tomes, William and..., long randemand: A concept and elasticity estimates for meats.