اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

بررسی ضریب اهمیت انرژی در تولید بخش کشاورزی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
کامبیز هژبر کیانی
سیده شایسته واردی
10.30490/aead.2000.132374
چکیده
در براورد تابع تولید کل، به طور معمول از دو نهاده موجودی یا انباره سرمایه و همچنین نیروی کار استفاده می شود یکی از نهاده های مهمی که نادیده گرفتن آن در تابع تولید می تواند اریب جدی در برآورد پارامترهای تابع ایجاد کند، نهاده انرژی است.
در این نوشتار اثر نهاده انرژی در کنار دو نهاده موجودی سرمایه و نیروی کار در بخش کشاورزی بررسی و آزمون شده است. برای مقایسه و دستیابی به نتایج بهتر نیز، بررسی انجام گرفته به زیر بخش های دیگر و کل اقتصاد تعمیم یافت در الگوهای برآورد شده نیز، پنج تابع تولید که در برگیرنده تابع تولید کل اقتصاد بخش کشاورزی و سه بخش عمده دیگر بود برآورد و تجزیه و تحلیل شد. از آنجا که ارقام مربوط به متغیر موجودی سرمایه در سالنامه های آماری محاسبه و منتشر نمی شود و سطح اشتغال نیز برای دوره های پنجساله ارائه می شود، بنابراین، شیوه محاسبه موجودی سرمایه و برآورد سالانه سطح اشتغال و تبدیل آن به اشتغال کامل، به بحث گذارده شد. همچنین محاسبه تولید ناخالص داخلی بالقوه به قیمت بازار برای کل اقتصاد و ارزش افزوده بالقوه برای بخش های عمده اقتصاد با بهره گیری از روش های کمی انجام گرفت.
برای محاسبه تولید بالقوه که برای سازگاری با تعریف تابع تولید باید جایگزین تولید جاری شود، روشهای روند واقعی» و «خط روند بین اوجهای تعدیل شده» به کار رفته است. درباره ارقام مربوط به موجودی سرمایه نیز باید گفت مقادیری به کار رفته که در مقاله امینی نهاوندی و صفاری پور (۱۳۷۸) با بهره گیری از روش هژبر کیانی - بغزیان (۱۳۷۶) و بهنگام کردن اطلاعات برآورد شده است. در زمینه اشتغال نیز برآوردهای سالانه امینی نهاوندی و صفاری پور به کار رفته که البته در آن برای جایگزینی در تابع تولید اشتغال به اشتغال کامل تبدیل شده است.
نیروی نتایج این بررسی نشان میدهد که عامل انرژی در کنار دو عامل مهم دیگر تولید، یعنی کار و موجودی ،سرمایه بسیار با اهمیت است و تأثیر مستقیم بر سطح تولید دارد. این مطلب نه تنها درباره بخش کشاورزی بلکه در کل اقتصاد و بخش های نفت و گاز صنایع و معادن و خدمات نیز صدق میکند.
 

عنوان مقاله English

Studying the Importance of Energy in Iranian Agricultural Production

نویسندگان English

Kambiz Hejbar Kiani
Seyedeh Shayesteh Vardi

  1. 1.امینی، علیرضا، نهاوندی، مجید و مسعود صفاری پور. برآورد آمارهای سری زمانی اشتغال و موجودی سرمایه در بخش های اقتصادی ایران مجله برنامه و بودجه شماره ۳۱ و ۳۲ سال ۱۳۷۸.

    2.باقر کلانتری عباس و عباس غرب مازار برآورد موجودی سرمایه کشور (۱۳۳۸. ۶۷) مجله اقتصاد سال اول شماره یک تابستان ۱۳۷۱.

    3.بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران حسابهای ملی ،ایران ۱۳۴۶ - ۷۵، اداره حساب های اقتصادی، ۱۳۷۵.

    4.جونز هایول درآمدی بر نظریه های جدید رشد اقتصادی ترجمه صالح لطف مرکز نشر دانشگاهی، تهران ۱۳۷۰.

    5.ذوالنور، سید حسین تحلیل سازگاری سرمایه گذاری در برنامه اول توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با استفاده از الگوی ایستای داده ها و ستانده ها برنامه و توسعه، شماره هشتم، زمستان ۱۳۶۵.

    6.شهشهانی، احمد الگوی اقتصاد سنجی ایران و کاربرد آن دانشگاه تهران، ۱۳۵۷.

    7.صدیق، کوروس و محمد کردبچه الگوی تابع تولید و برآورد موجودی سرمایه در بخش غیر نفتی اقتصاد ایران ۱۳۴۵ - ۵۸. سازمان برنامه و بودجه دفتر برنامه سنجی و اقتصاد کلان معاونت برنامه ریزی و ارزشیابی، خرداد ۱۳۶۰.

    8.کجوری درویشعلی رضا، مصرف سرمایه های ثابت در محاسبات ملی مجله روند نشریه علمی و تخصصی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران سال اول شماره اول تابستان ۱۳۶۹.

    9.منصور کوپایی فاطمه براورد تابع تولید در بخش های مختلف اقتصادی کشور، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی، ۱۳۷۰.

    10.واردی، سیده شایسته بررسی ضریب اهمیت انرژی در تابع تولید ایران پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۷۸

     11.هژبر کیانی کامبیز و آلبرت بغزیان روشی برای برآورد موجودی سرمایه بخشهای عمده اقتصاد ایران مجله اقتصاد، شماره ۶، بهار ۱۳۷۶.

    1. Artus, J.R (1979). Potential & actual output in industrial countries, finance & Development, Vol. 16.
    2. Baher, H. (1981) Planning in Iran, Plan & Budget Organization, Tehran
    3. Christiano LJ. (1981). A survey of Measures of capacity utilization, staff papers, IMF vol. 28 (1).
    4. Cobb, C.W & P.H. Douglas. (1928) A theory of production, American Economic Review, vol, 18, (supplement) 139, 165
    5. Dadkhab K. & F. Zahedi. (1984), Simultaneous estimation of production Functions & Capital stock for Developing countries, Review of Economices & statistics, vol 68(3).
    6. Enders, W. (1995), Applied econometric time series, John Wiley & Sons,Inc.
    7. Hague, H. Labiri. K, & P. Montiel. (1990). An economic rational expectation macroeconomic model of developing countries with capital control, IMF, working papers.
    8. Mankiw, N.G. (1992). Macroeconomies, worth publishers, Inc, New York.
    9.  Sedighi, K & K Dadkhah (1975), Sectoral capital for the Iranian preliminary estimates, Plan & Budget Organization, noremoer.
    10. Taylor. J & D. Winter. (1991) Iran economy in transition, World Bank.