اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

تحلیل اقتصادی واگذاری مراتع در چارچوب طرح های مرتعداری: مطالعه موردی استان فارس شهرستان ممسنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
10.30490/aead.2000.132381
چکیده
مراتع کشور با مساحتی نزدیک به ۹۰ میلیون هکتار حیاتی ترین بستر توسعه پایدار محیط زیست و پدیده های بوم شناختی به شمار میآید که در حقیقت زیربنایی برای کشاورزی کشور است مالکیت مشترک این منابع خدادادی باعث شده است که طی سال های اخیر مورد هجوم بی رویه بهره برداران عشایری و روستایی کشور قرار گیرند هم اکنون نیز بخش منابع طبیعی کشور بویژه مراتع با یک روند قهقرایی شدید روبه روست. در طی برنامه های پنج ساله اقتصادی - اجتماعی کشور به منظور مشارکت بهره برداران  در امر حفاظت و اصلاح منابع طبیعی سعی شده است که به گونه ای این منابع در اختیار بهره برداران قرار گیرد تا با ایجاد حس مالکیت به اصلاح و احیای آن ها بپردازند. بنابراین، مراتع در چارچوب طرحهای مرتعداری و به مدت ۳۰ سال به بهره برداران عشایری و روستایی کشور واگذار شده است تا ضمن استفاده درست نسبت به اصلاح و احیای آنها اقدام کنند. یکی از استان های پیشگام در انجام طرح های مرتعداری استان فارس است و بخش عمده طرح های مربوط به این استان نیز در شهرستان ممسنی انجام می شود که مساحتی برابر ۲۰۰ هزار هکتار را در بر دارد.
در این مطالعه تمام طرح های واگذار شده از سال ۷۱ تا ۷۶ که ۲۰ طرح را در بر می گیرد مورد ارزیابی اقتصادی قرار گرفته است این ارزیابی به دو روش نرخ بازده داخلی و نسبت منفعت به هزینه انجام شده است و نتایج آن نشان می دهد که ۷۰ درصد طرح ها با توجه به فاکتورهای ارائه شده از نظر اقتصادی توجیه پذیر است بنابراین در کل می توان نتیجه گرفت که سرمایه گذاری در راستای اصلاح مراتع توجیه اقتصادی دارد و سودآوری این طرح ها چنان است که بخش خصوصی را نیز می توان به مشارکت و سرمایه گذاری در این امر ترغیب کرد.

عنوان مقاله English

Economic Analysis of Rangeland Transfer in the Framework of Rangeland Management Plans: A Case Study of Fars Province, Mamasani County

نویسندگان English

Ismail Shams al-Dini
Sadeq Khalilian
  1. 1.از کیا، م (۱۳۷۳). بررسی جنبه های اقتصادی - اجتماعی طرحهای مرتعداری انجام شده در استان فارس مجموعه مقالات اولین سمینار ملی مرتع و مرتعداری در ایران انتشارات سازمان جنگلها و مراتع کشور، ص ۷۰ تا۸۵.

    2.اسکو نژاد ،م، م (۱۳۷۱) اقتصاد مهندسی یا ارزیابی طرح های صنعتی چاپ دوم، انتشارات دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران، ۳۵ صفحه.

    3.حسینی عراق،ه (۱۳۷۶) منابع طبیعی تجدید شونده بستر حیات اجتماعی و زیر بنای توسعه اقتصادی کشور مجموعه مقالات اولین کنگره ملی بررسی مسائل توسعه کشاورزی ایران سازمان تحقیقات و منابع طبیعی ص ۵۸۴ تا ۸۷۵.

    4.خلیلیان، ص (۱۳۷۶) تحلیل جایگاه منابع طبیعی در توسعه اقتصادی کشور. رساله دکتری اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، ۱۶۰ صفحه.

    5.رمضانی، ع (۱۳۷۷). ارزیابی خصوصی سازی مراتع در قالب طرح های مرتعداری در استان فارس پایان نامه کارشناسی ارشد مرتعداری دانشگاه تربیت مدرس. ۸ صفحه.

    6.سازمان برنامه و بودجه استان فارس (۱۳۷۴) اوضاع اقتصادی و اجتماعی استان فارس جنگل و مرتع، برنامه های انفورماتیک دوره های توسعه، ۳۵۰ صفحه.

    7.سازمان جنگلها و مراتع کشور، ارزیابی عملکرد برنامه دوم توسعه در بخش جنگل و مرتع،۱۱۰صفحه.

    8.سلطانی، غ (۱۳۷۰) اقتصاد مهندسی، چاپ دوم انتشارات دانشگاه شیراز ۲۵۰ صفحه.

    9.سلطانی، ج (۱۳۷۲) مروری بر مرتع و مرتعداری در ایران مجله جنگل و مرتع ۱۵: ص ۲۰ تا ۳۱.

    10.کوپاهی، م (۱۳۷۵) تحلیل اقتصادی طرح های کشاورزی تألیف کی تینگر، چاپ سوم، انتشارات دانشگاه تهران ۷۰۰ صفحه.

    1. Warford,J.J. (1987). Natural resources and economic policy in developing countries. Annolof regional science. world Bank, 21:3-17.
    2. Reger,P and Others (1996), Natural resources and environmental economics- Long Man Publishing. New York.
    3. Barbier, E. B. and Giersh, H.(1993). The role of economic incentives for natural management in developing countries.
    4. Bergestrom.J.C.and MC Namara, K. T(1990). Linkage between natural resources and economic development. The Journal of Agribusiness. 8:1,79-84