اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

اثر کشت قراردادی بر عملکرد محصول گوجه‌فرنگی دشت میاندوآب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران،
10.30490/aead.2026.367645.1736
چکیده
در دهه‌های اخیر، کشاورزی قراردادی به‌عنوان یک سازوکار نهادی برای ارتقاء بهره‌وری در بخش کشاورزی کشورهای در حال توسعه مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، شواهد تجربی درباره اثر آن بر عملکرد تولید، همچنان ناهمگون است. از این رو، مطالعه حاضر به بررسی اثر مشارکت در کشاورزی قراردادی بر عملکرد تولید گوجه‌فرنگی در دشت میاندوآب ایران می‌پردازد. تحلیل تجربی بر داده‌های مقطعی حاصل از پیمایش ۴۰۰ بهره‌بردار گوجه‌فرنگی در سال 1403، شامل کشاورزان قراردادی و غیرقراردادی و استفاده از چارچوب تطبیق نمره تمایل و مدل رگرسیون سوییچینگ استوار است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد مشارکت در کشاورزی قراردادی اثر مثبت و معناداری بر عملکرد کشاورزان دارد. کشاورزان مشارکت‌کننده به‌طور متوسط 70 تن در هکتار محصول تولید کرده‌اند که معادل افزایش 4/45 تن (7درصد) نسبت به کشاورزان غیرقراردادی است. همچنین نتایج نشان داد کشاورزانی که ریسک بیشتری می‌کنند، معمولاً نتیجه بهتری هم می‌گیرند. قراردادهای موجود به دلیل ساختار غیررسمی و زبان عامیانه‌ای که در مفاد آنها به کار رفته، قادر به جذب این گروه از کشاورزان نیستند. همچنین کشاورزان برخوردار از فناوری‌های پیشرفته (آبیاری نوین و ماشین‌آلات) به دلیل استقلال عملیاتی، تمایل کمتری به پذیرش قراردادهای رایج دارند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود از قراردادهایی استفاده شود که انعطاف‌پذیر باشند و ریسک را در نظر بگیرند. این قراردادها منصفانه‌اند و می‌توانند کشاورزانی را که فناوری‌های جدید به کار می‌برند و بازدهی بالایی دارند، جذب کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Effect of Contract Farming on Tomato Yield in Miandoab Plain

نویسندگان English

mohamadreza akbari 1
hamed Najafi Alamdarloo 2
seyed Habibollah mosavi 3
mohammad hasan Vakilpoor 4
1 . PhD Graduate in Agricultural Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Agricultural Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 . Associate Professor, Department of Agricultural Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Agricultural Economics, F, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده English

Structural transformation in agriculture remains a critical challenge for economic development, particularly in reducing food insecurity and poverty among farming households. In many developing countries, factors such as price uncertainty, limited access to credit and financial resources, and a lack of technical knowledge hinder the transition from subsistence to market-oriented production. Contract farming (CF) has emerged as an institutional mechanism to address these market failures by vertically coordinating supply chains. CF agreements —formal or semi-formal between farmers and agribusiness firms— define production conditions, quality standards, delivery schedules, and prices. They can also include the provision of inputs, training, technical support, and guaranteed prices. Empirical evidence from various countries shows that CF can increase productivity, improve income stability, facilitate technology transfer, and reduce poverty. However, studies on CF in Iran have largely been qualitative, with limited empirical work on perishable crops like tomatoes. The Miandoab Plain in West Azerbaijan Province is a major tomato-producing region in Iran, yet farmers face severe price volatility and climatic shocks. This study aims to estimate the net effect of CF on tomato yield while controlling for selection bias using advanced econometric methods.

کلیدواژه‌ها English

Selection bias
Endogenous switching regression
Propensity score matching
price fluctuation

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 30 خرداد 1405