بررسی ساختار بازار جهانی پسته با تأکید بر قدرت بازار ایران

نویسندگان

چکیده

 پسته با بیش از یک میلیارد دلار صادرات، پس از فرش بالاترین سهم را در صادرات غیرنفتی ایران دارد. ایران همواره بیش از نیمی از تجارت این محصول را در اختیار داشته اما روند قیمتها در دو دهه اخیر با کاهش توأم بوده است. این مطالعه به‌منظور بررسی تغییرات ساختار بازار جهانی پسته و تحلیل تغییرات قدرت بازار ایران صورت گرفته است. با توجه به اینکه در ترکیب کشورهای واردکننده پسته ایران در دو دهه اخیر تغییراتی به وقوع پیوسته، لذا تحلیل قدرت بازار ایران برای دو دوره 1989-1996 و 1997-2005 به‌طور مجزا انجام شده است. ابزارهای تحلیلی مورد استفاده، تابع تقاضا و شاخصهای تمرکز بازار را در بر می‌گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که با تغییر در ترکیب کشورهای واردکننده، شاخص قدرت بازار ایران از 66/0 به 36/0 کاهش و مازاد مصرف­کنندگان خارجی از متوسط سالانه 43 میلیون دلار در دوره 1989-1996 به بیش از 173 میلیون دلار در سالهای بعد افزایش یافته است، اما هنوز هم ایران قدرت قابل ملاحظه­ای در بازار پسته دارد. همچنین شاخصهای تمرکز حاکی از رقابتی‌تر شدن ساختار بازار پسته در دو دهه اخیر است. براساس این شاخصها، ساختار بازار جهانی به‌صورت انحصار چندجانبه بسته ارزیابی شده است. براساس یافته­های مطالعه پیشنهاد می شود ایران با ایجاد بازارهای جدید موجب کاهش سهم خریداران شود.     طبقه‌بندی JEl : D42 ، L12 ، Q17      

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying Pistachio World Market Structure with Emphasis on Iranian Market Power

چکیده [English]

  Pistachio export, after hand-woven carpet, accounts for the highest share of non oil export revenue with more than 1 billion dollars. Iran has continually accounted for more than half of pistachios trade, however the prices has experienced a declining trend during two last decades. The objective of this study is to investigate the changes occurred in pistachio trade market structure and to analysis changes in market power of Iran. Regarding the changes happened in combination of the Iranian pistachio importing countries over last two decades, analysis were performed for 1989-1996 and 1997-2005 separately. The analysis instruments are demand function and market concentration indices. The findings showed that changes in combination of importing countries has resulted in decrees of Iranian market power from 0.66 to 0.36, causing a rise in foreign consumers surplus from 43 in 1989-1996 to more than 173 billion USDA in next period on average. However, the chance of experiencing market power remains for Iran. The concentration indices also showed an increasing trend of competition for pistachio market structure during last two decades. It was also found that pistachios trade market tends to perform as a closed monopoly. Based on the findings, Iran is proposed to find new markets, leading to decrease the buyers share.     JEL Classification : D42, L12, Q17