کاربرد برنامه‌ریزی آرمانی پویا در تحلیل توسعه امنیت غذایی ایران از طریق کشت فراسرزمینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول و دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی گرایش سیاست و توسعه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

چکیده

با توجه به اهمیت موضوع کم‌آبی در سطح ملی و بین‌المللی، یکی از راهکارهای نجات ایران از بحران آب را می‏توان کشت فراسرزمینی دانست. در تحقیق حاضر، مدل برنامه‌ریزی آرمانی پویا به ‏عنوان چارچوبی برای برنامه‌ریزی سرمایه‌گذاری مشترک در بخش کشاورزی برای بهبود امنیت غذایی در ایران طی دوره زمانی 1397 تا 1399 در نظر گرفته شد؛ همچنین، این مدل با تخصیص عادلانه سود و ارزیابی منصفانه هزینه‌های سرمایه‌گذاران همکار از طریق یک «بازی» با ویژگی‌های مرتبط توسعه داده ‌شد و برآوردها با بهره ‏گیری از نرم‌افزار اکسل صورت گرفت. نتایج نشان داد که در کشت فراسرزمینی، محصولات گندم، جو و کلزا، به‏ ترتیب، 468، 298 و 67 هزار تن در کشورهای میزبان تولید شده و به ‏ترتیب، حدود چهارده، پنج و چهار درصد از سهم واردات این محصولات در کشور کاهش یافته است؛ مقدار کل آب مصرفی برای تولید محصولات یادشده در کشت فراسرزمینی 1890 میلیون متر مکعب در کشورهای میزبان بوده، که این مقدار در مصرف منابع آبی کشور ذخیره شده است. در همین راستا، برنامه‏ ریزی دولت و به‌ویژه وزارت جهاد کشاورزی برای حمایت از سرمایه‌گذاران فعال در زمینه کشت محصولات راهبردی در زمین‌های کشورهای خارجی، ضمانت خرید این محصولات و حتی سلف‌خری از کشاورزان برون‌مرزی از جمله راهکارهای پیشنهادی پژوهش حاضر برای کمک به ادامه روند کار این‏گونه سرمایه ‏گذاران و کشاورزان است.

کلیدواژه‌ها


  1. Akbarpour, M., Veisi, H., Mahdavi Damghani, A. and Nazari, M. (2020). A model to analyze foodsheds and self-sufficiency (case study: Tehran province). Environmental Sciences, 17(4): 27-42. DOI: 10.29252/envs.17.4.27. (Persian)
  2. Amirteymouri, S. and Chizari, A. (2008). Investigation of sustainable self-sufficiency in maize production in Iran: total factor productivity approach. Pajouhesh-Va-Sazandegi, 21(79 in Agronomy and Horticulture): 169-177. Available at https://www.sid.ir/en/journal/viewpaper.aspx?id=157302. (Persian)
  3. Arab, M., Pournabi, N., Baratali, M. and Bratali, H. (2016). The study of three African countries as target countries for Iran in the field of extraterrestrial cultivation. The Proceedings of 10th Congress of Pioneers of Progress, pp. 1-12. Center for Iranian Islamic Progress. (Persian)
  4. Bahrami, F. and Nazari, M.R. (2017). Reducing the supply and demand gap for orchard products emphasizing the sustainability of Iran's water resources. Environmental Science, 15(3): 39-54. (Persian)
  5. Bishwajit, G., Sarker, S., Kpoghomou, M.A., Gao, H., Jun, L., Yin, D. and Ghosh, S. (2013). Self-sufficiency in rice and food security: a South Asian perspective. Agriculture and Food Security, 2: DOI: 10.1186/2048-7010-2-10.
  6. Charnes, A., Duffuaa, S. and Al-Saffar, A. (1989). A dynamic goal programming model for planning food self-sufficiency in the Middle East. Applied Mathematical Modelling, 13: 86-93.
  7. Deininger, K., Hilhorst, T. and Songwe, V. (2014). Identifying and addressing land governance constraints to support intensification and land market operation: evidence from 10 African countries. Food Policy, 48: 76-87.
  8. Faramarzi, M., Yang, H.X., Mousavi, J., Schulin, R., Binder, C.R. and Abbaspour, K.C. (2010). Analysis of intra-country virtual water trade strategy to alleviate water scarcity in Iran. Hydrology and Earth System Sciences, 14: 1417-1433.
  9. Fathinia, A. (2018). The impact of extraterrestrial cultivation on national development (with emphasis on Iran). The Proceedings of Second International Conference on Applied Research in Agriculture, Natural Resources and Environment, pp. 22-31. Permanent Secretariat of the Conference. (Persian)
  10. Kalbali, E., Ziaee, S., Mardani Najafabadi, M. and Zakerinia, M. (2019). Assessment of climate change impacts on optimum cropping pattern: a case study of Ghareso Basin in Golestan province. Iran Water Resources Research, 15(3): 251-271. (Persian)
  11. Kalbasi Esfahani, A.A., Mirdamadi, S.M., Farajollah Hosseini, S.J. and Lashgarara, F. (2020). Analyzing the requirements for realization of overseas cultivation to improve food security in Iran. Agricultural Economics and Development, 28(110): 169-204. DOI: 10.30490/aead.2020.278322.1044. (Persian)
  12. Lin, S.Y. (2015). From self-sufficiency to self-supporting: China's food security under overseas farmland investment and international norms. In: Issues and Studies, 51: 89-129.
  13. Luan, Y., Cui, X. and Ferrat, M. (2013). Historical trends of food self-sufficiency in Africa. Food Security, 5: 393-405.
  14. Mahdikhah, M., khanijazani, J., Emami, S., Nargesi, G. (2018). Typology of the origins of policy controversies in the Islamic Republic of Iran; case study: self-sufficiency policy. Journal of Public Administration, 9(4): 539-568. DOI: 10.22059/jipa.2018.249262.2166. (Persian)
  15. MAJ (2019). Agricultural Tehran, Iran: Ministry of Agriculture-Jahad (MAJ), Department of Statistics and Information Technology. Available at www.maj.ir. (Persian)
  16. Misra, A.K. (2014). Climate change and challenges of water and food security. International Journal of Sustainable Built Environment 3: 153-165.
  17. Nesabian, S., Mehrabian, A. and Hunters, H. (2016). World trade and wheat self-sufficiency in the world. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 47: 93-107. (Persian)
  18. Papathanasiou, J. and Ploskas, N. (2018). Goal p In: Multiple Criteria Decision Aid, pp. 131-164. Springer.
  19. Transterritorial Cultivation Association of Iran. (2021) overseasagriculture.ir. (Persian)
  20. Islamic Republic of Iran Customs. (2021). https://www.irica.ir/web_directory
  21. SCI (2019). Agriculture sector. Tehran: Statistical Center of Iran (SCI). (Persian)