اقتصاد کشاورزی و توسعه

اقتصاد کشاورزی و توسعه

بررسی رابطه دراز مدت بین نهاده های انرژی کار و سرمایه در بخش کشاورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
کامبیز هژبرکیانی
بهراد رنجبری
10.30490/aead.2001.132340
چکیده
معمولاً در براورد تابع تولید دو نهاده کار و سرمایه به کار می رود و نهاده مهم انرژی نادیده گرفته می شود با حذف یک متغیر مناسب از یک معادله رگرسیون در صورت همبسته بودن این متغیر با متغیرهای دیگر برآوردهای ضرایب معادله اریب و ناسازگار خواهند بود. از سوی دیگر نبود رابطه بین متغیر حذف شده با دیگر متغیرها گرچه موجب نا اریب و سازگار بودن ضرایب زاویه می شود ولی به علت اریب شدن واریانس این ضرایب می باید نتایج استنباط های آماری را با احتیاط به کار گرفت از طرف دیگر بررسی ضرایب اهمیت نهاده های تولید از جمله انرژی ممکن است برای تصمیم گیری های صحیح در برنامه ریزی های اقتصادی مؤثر باشد.
با توجه به اهمیت بخش کشاورزی در اقتصاد ایران در مقاله حاضر به برآورد تابع تولید دراز مدت این بخش پرداخته ایم. با توجه به تعریف تابع تولید که حداکثر ستانده از ترکیب نهاده ها را نشان می دهد از تولید بالقوه به جای تولید جاری نیروی کار و سرمایه در اشتغال کامل استفاده شده است. از آنجا که به دلیل ویژگی های خاص بخش کشاورزی ایران باید فرم تبعی خاصی که مناسب ترین برازش بر داده های آماری را دارد تعیین شود پس از بررسی انواع توابع، تابع کاب - داگلاس به عنوان بهترین برازش انتخاب شد. ویژگی مهم مطالعه حاضر در مقایسه با کارهای انجام شده قبلی که برخی به تخمین تابع تولید بدون نهاده انرژی و برخی به برآورد آن با وجود نهاده انرژی پرداخته اند، توجه به مسائل مربوط به سری های زمانی است. در برآورد تابع تولید برای جلوگیری از به وجود آمدن رگرسیون کاذب ناشی از ناپایایی متغیرها، از روش های همجمع بستگی استفاده شده است. با توجه به نقاط ضعف روش های انگل - گرنجر و جوهانسن جوسلیوس، روش خود بازگشتی با وقفه های توزیعی (ARDL) را به عنوان روش تخمین به کار برده ایم. نتایج بررسی حاکی از آن است که در بخش کشاورزی رابطه دراز مدت بین تولید و نهاده های نیروی کار سرمایه و انرژی با ویژگی های مطلوب آماری وجود دارد. ضریب نهاده انرژی همانند دیگر ضرایب از نظر آماری معنیدار بوده و اثر درخور توجهی بر تولید بخش کشاورزی دارد.
 

عنوان مقاله English

Examining the Long-Run Relationship Between Labor Energy and Capital Inputs in the Agricultural Sector

نویسندگان English

Kambiz Hejbarkiani
Behrad Ranjbari

  1. 1.امینی، نهاوندی صفاری پور (۱۳۷۷) برآورد آمارهای سری زمانی اشتغال و موجودی سرمایه در بخشهای اقتصادی ،ایران مجله برنامه و بودجه، شماره ۳۱ و ۳۲.

    2.بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۷۵) حساب های ملی ،ایران ۱۳۴۶-۷۵، اداره حساب های اقتصادی.

    3.باقر کلانتری عباس (۱۳۶۹) عباس براورد تابع تولید کل کشور ایران طی سال های ۱۳۳۸ - ۵۶، رساله کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی.

    4.جونز هایول (۱۳۷۰)، درآمدی بر نظریه های جدید رشد اقتصادی، ترجمه صالح لطف، مرکز نشر دانشگاهی.

    5.ذوالنور، سید حسین (۱۳۶۵) تحلیل سازگاری سرمایه گذاری در برنامه اول و سوم  استفاده از الگوی ایستای داده- ستانده مجله برنامه و توسعه، شماره ۸.

    6.رنجبری بهراد (۱۳۸۰)، بررسی اثر انرژی در تابع تولید ایران با استفاده از روش همجمع بستگی، رساله کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی.

    7.شهشهانی، احمد (۱۳۷۵) الگوی اقتصاد سنجی ایران و کاربرد آن دانشگاه تهران.

    8.صدیق، کورس و محمد کردبچه (۱۳۶۰)، الگوی تابع تولید و برآورد موجودی سرمایه در بخش غیر نفتی اقتصاد ایران طی سال های ۵۸۱۳۴۵ سازمان برنامه و بودجه دفتر برنامه سنجی و اقتصاد کلان معاونت برنامه ریزی و ارزشیابی.

    9.عابدی، زهرا (۱۳۶۷)، برآورد ضرایب کشش عوامل تولید در توابع تولید بخش های صنعتی ایران، رساله کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی.

    10.عباسی نژاد و واقی (۱۳۷۵)، تحلیل اثر نهادهای انرژی و تخمین تابع تولید برای ایران طی سال های ۷۲۱۳۴۷، رساله کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران.

    11.مرکز آمار ایران (۱۳۷۹)، سالنامه آماری.

    12.منصور کوپایی، قاطمه ۱۳۷۰۱) براورد تابع تولید در بخشهای مختلف اقتصادی کشور رساله کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی.

    13.واردی، سیده شایسته (۱۳۷۸) بررسی ضریب اهمیت انرژی در تابع تولید ایران، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

    14.وزارت نیرو (۱۳۷۹)، اداره برنامه ریزی و تحقیقات انرژی، ترازنامه انرژی.

    15.هژیر کیانی، کامبیز و آلبرت بغزیان (۱۳۷۶)، روشی برای برآورد موجودی سرمایه بخش های عمد اقتصاد ایران مجله اقتصاد، شماره ۶.

    16.هژبر کیانی کامبیر و سیده شایسته واردی (۱۳۷۹) بررسی ضریب اهمیت انرژی در تولید بخش کشاورزی ایران مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره ۳۰.

    1. Arrow, K. J., H.B., Chenery, B.S., Minhas and R.M., Solow(1961), Capital-labor substitution and economic efficiency, Review of Economics and

    2. Statistics A ug (1961), pp. 225-520 countries, Finance and Development, Vol. 16, Jan. 1979, pp. 25-78.

    3. Baher, H. (1981), Planning in Iran, Plan and Budget Organization,Tehran.

    4. Barger, H. (1969), Growth in developed nations, Review of Economics and Statistics, No. 2, p. 144.

    5. Christenson, L.R., D.W. Jorgenson & LJ., Lau, 1975, Transcendental logarithmic production frontiers, Review of Economics and Statistics, Vol. 1, Feb. 1973.

    6. Christino, Lawrence j. (1981), Asurvey of measures of capacity utilization, Staff Papers, I.M.F., Vol. 28, No. 1, pp. 144, 198.

    7. Cobb, C.W. & P.H., Douglas (1928), A theory of production, American Economic Review, Vol. 1, (Supplement), pp. 139, 165.

    8. Debertin, D.L.. (1985), Agricultural production economics, Chicago Press.

    9. 25. Hater, A.N., H.O., Carter & J.O., Hocking (1957), A note on the Transcendental production function, Journal of Farm Economics, pp. 39, 966,974.

    10. Granger, C.W.J. (1986), Developments in the study of cointegrated economic variables, Oxford Bulletin of Economics and statistics, No. 48, PP. 213-228.

    11. Intriligator M. DL. (1965), Embodied technical change and productivity in the US,1929-1958, Review of Economics and Statistics, Vol. 47.

    12. Johanson, S. & K. Juselius (1990), Maximum Likelihood estimation and inference on pointegration with application to the demand of money, Oxford Bulledtin of Economics and statistics, No. 52, PP. 169-210.

    13. Leontief, W. W. 1951, The structure of the American econumy, 1919-1929, An empirical application of equlibrium analysis, Oxford University Press, New York.

    14. Mayes, D.G. (1981), Application of econometrics, Prentice Hall, London.
    15. Patterson, K. (2000), An introduction to applied econometrics, A time series approach, Palgrave.
    16. Philips, P. & M.Loretan (1991), Estimating long-run economic equilibria. Review of Economics Studies,No, 5.PP. 407-436.
    17. Seddighi,H.R., K.A.. Lawler & A.V. Katos (2000), Econometrics, a practical approach, Routledge.
    18. Solow, R.M. (1957), Technical change and the aggregate production function, Review of Economics and Statistics.
    19. Spilleman, W.J., Application of the law of diminishing returns function to some fertilizer and feed date, Journal of Farm Economics, Vol. 5, pp. 36-52.
    20. 36. Stock, J.H. & M.Wastson (1988), Testing for common trends, Journal of the American statistical Association, No. 83,PP. 1097-1107.