استفاده تلفیقی پایدار از منابع آب سطحی و زیرزمینی در تعیین الگوی بهینه کشت دشت قزوین

نویسندگان

چکیده

  وجود نوسان در عرضه منابع آب سطحی و کمبود این منابع در سطح کشور موجب شده است تا برداشت از منابع آب زیرزمینی بیش از حد مجاز و بدون توجه به تغذیه این منابع صورت گیرد. این مسئله همچنین باعث ایجاد وضعیت بحرانی در منابع آب زیرزمینی شده است و لذا توجه هرچه بیشتر به این منابع برای حفظ پایداری آنها ضروری است. در این مطالعه تلاش شده ­است با کمک مدلهای برنامه ریزی ریاضی، استفاده تلفیقی از منابع آبهای سطحی و زیرزمینی در تولید محصولات زراعی دشت قزوین - که یکی از دشتهای بحرانی کشور در استفاده از منابع آب است - بهینه شود. بدین منظور با استفاده از مدل برنامه­ریزی خطی، الگوی بهینه کشت محصولات زراعی با اهداف حداکثرسازی سود بازاری کشاورزان و حداکثرسازی منافع اجتماعی در منطقه مورد مطالعه در سال 1386تعیین شد. در هر دو سناریو با توجه به سطح زیر کشت محصولات مختلف و محدودیتهای بازار برای این محصولات، الگوی کشت پیشنهادی تعدیل و تصحیح و نتایج با یکدیگر مقایسه شد.   نتایج مطالعه نشان ­داد که با در نظر گرفتن محدودیت بهره­برداری از منابع آب زیرزمینی، بهینه سازی با هدف حداکثر منافع اجتماعی، منافع بیشتری را عاید منطقه می­کند. همچنین توزیع زمانی برداشت از منابع آب زیرزمینی در هر یک از الگوهای براورد شده، با توجه به نیاز آبی محصولات انتخابی در ماه­های مختلف سال، متفاوت بوده و با توجه به الگوی کشت پیشنهادی تغییر کرده است.     طبقه‌بندی JEl : Q25        

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sustainable Conjunctive Use of Surface Water and Under Ground Water Resources Determining Optimal Cropping Patterns in Qazvin Basin

چکیده [English]

Surface water restriction and supply variation of these resources causes of over extraction of under ground water in Iran. There is unbalance between feed and extraction of under ground water. It causes water crisis, so we must pay attention to water resources to protect its sustainability. This paper use mathematical programming models to optimize the conjunctive use of surface and under ground water in agronomy production in Qazvin basin, one of the most important areas of water crisis. For this Purpose, linear programming model was used to determine optimal cropping patterns in Qazvin with maximizing net benefits and social benefits in 2007. In both scenarios, the suggested cropping patterns were corrected and adjusted according to different crops farmland and market constraints then the results were compared.
The results showed that with considering under ground water resources restrictions, maximizing social benefits can create more profit. Extraction of under ground water resources distribution in each of the models estimated in the months of the year has been different. Distributed according to water requirement of selected products proposed planting pattern has changed.

JEL Classification: Q25