بررسی وضعیت صادراتی پسته ایران با رویکرد مزیت نسبی و نقشه ریزی تجاری

نویسندگان

چکیده

  در پژوهش حاضر مزیت­نسبی و موقعیت تجاری صادرات پسته ایران و کشورهای رقیب بررسی شده است. به این منظور مزیت صادراتی پسته در بین محصولات کشاورزی و صادرات غیرنفتی به‌طور جداگانه با استفاده از شاخصهای مزیت نسبی آشکارشده RCA) ) [1] ، مزیت­نسبی آشکار شده متقارن ( [2] (RSCA ، هیلمن و نقشه­ تجاری( TM ) [3] بررسی و مقایسه شد.   نتایج نشان می­دهد که ایران طی دوره 1995-2006 در صادرات پسته دارای مزیت نسبی و متوسط شاخصهای RCA و RSCA برای این دوره برابر 94/0 و 11/39 بوده است. در رتبه­بندی مزیت­نسبی صادراتی کشورهای عمده صادرکننده پسته جهان براساس صادرات غیرنفتی، ایران در رتبه اول و کشورهای هنگ­کنگ، ترکیه و آلمان در رتبه­های بعدی قرار گرفتند. همچنین براساس صادرات بخش کشاورزی، کشورهای ایران، آمریکا، هنگ­کنگ، آلمان و ترکیه در رتبه­های اول تا چهارم مزیت­نسبی صادراتی پسته جای گرفتند. بررسی رابطه علیت بین مزیت نسبی ایران و آمریکا نشان داد که مزیت نسبی پسته ایران به شدت از تغییرات مزیت نسبی صادرات پسته آمریکا تأثیرپذیر است و خلاف این روند صادق نیست. با توجه به نقشه­ریزی تجاری به دست آمده، ایران طی دوره 1995-2007 در صادرات پسته براساس صادرات غیرنفتی، برنده در بازار رو به افول و نیز براساس صادرات محصولات کشاورزی، برنده در بازار رو به رشد بوده است و لذا اجرای سیاستهای لازم برای حفظ این موقعیت از ضروریات صادرات این محصول به حساب می­آید.     طبقه‌بندی JEl : Q17, O57, N50       

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying Iranian Pistachio Export Position:Comparative Advantage and Trading Map Approach

چکیده [English]

Here in the study, comparative advantage and trading maps are utilized to export Iran’s pistachio export position among other competing rivals in this respect the pistachio export advantages among other agricultural products and non-oil export have been reviewed.
To do so, Revealed Comparative Advantage (RCA), Revealed Symmetric Comparative Advantage (RSCA) Hillman and trade Hilman and Trade Map (TM) have been used coincidently.
Results show that Iran has enjoyed comparative advantage for pistachio during 1995-2006. Averages of RCA & RSCA in this period are 39.11& 0.94 respectively. Under the ranking export comparative average of world main pistachio exporters, Iran is placed at the first fallowed by USA, Hong Kong, Germany and Turkey. Causality test between Iran & USA comparative advantages show than Iran’s one is predominantly affected by USA and there is no evidence for the riverside. During (1995-2007) according to the Trade Map approach, and under non oil exporting market Iran has been the winner of a down turn market while under agricultural export market it has been winner of a developing market.

JEL Classification: N50, O57, Q17